zawieszenie-wielowahaczowe

Podczas jazdy samochodem trudno jest ominąć wszystkie dziury i nierówności w drodze. Jednak mimo to auto powinno zapewnić podróżującym komfort jazdy i precyzję prowadzenia dla kierowcy. Dlatego w konstrukcji pojazdów stosuje się zawieszenie wielowahaczowe, które gwarantuje dobrą przyczepność do drogi i wygodne podróżowanie. Zawieszenie samochodu łączy pojazd z kołami. Czym jest zawieszenie wielowahaczowe?

Zawieszenie wielowahaczowe – budowa

Sama nazwa tego elementu wskazuje na jego konstrukcję. To zawieszenie składające się z kilku wahaczy. Najczęściej znajdują się one na tylnej osi pojazdu, ale są też auta z wieloma wahaczami na osi przedniej. Z reguły koło w tylnej osi pracuje z wykorzystaniem dwóch wahaczy, zaś pozostałe z nich, o ile jest ich więcej, są pomocniczymi wahaczami lub pełnią funkcję elementów nośnych dla całej konstrukcji samochodu.

Jeszcze kilka lat temu zawieszenie wielowahaczowe było stosowane wyłącznie w autach klasy premium, dziś jednak jest ono seryjnie montowane także w pojazdach z niższej półki cenowej.


Zniżka -15%

Oblicz składkę ubezpieczenia OC


Wahacz – zasada działania i funkcja do spełnienia

Podstawą dla zawieszenia wielowahaczowego jest sam wahacz. Budowa tego elementu nie jest skomplikowana. Wykonany jest on z metalu – stali lub lekkiego aluminium, choć wcześniej można było spotkać się także z konstrukcją żeliwną. Zadaniem wahacza jest utrzymanie zwrotnicy we właściwej pozycji oraz amortyzowanie kół. To on w istocie pozwala na prawidłową pracę amortyzatorów i sprężyn. W zależności od tego, w jakim miejscu się on znajduje, może mieć inny kształt. Może być prosty – jak ma to miejsce przy wahaczu wleczonym, albo przybrać formę przypominającą literę V, jeśli jest to wahacz przy tylnej belce skrętnej. Wahacz może mieć postać profilu otwartego, który jest pusty w środku, jak i profilu zamkniętego, wówczas wykonany jest z jednolitego materiału.

Budowa wahacza jest prosta. On sam mocowany jest do podwozia samochodu z wykorzystaniem tulei metalowo-gumowych, które pozwalają mu na ruch wokół osi, którą wyznacza jej środek. Wewnętrzną tuleję montuje się w dedykowanym sworzniu w podwoziu auta, a tuleję metalową zewnętrzną wprasowuje się w wycięcie wahacza. Budowa podwozia samochodu zakłada, że na przeciwległym względem tulei końcu wahacza znajduje się sworzeń, tj. ruchomy przegub kulowy, który pracuje w smarze i zalewany jest szczelnie gumą, co chroni go przed zanieczyszczeniami z drogi. 

Wahacz występuje w każdym zawieszeniu samochodu, nie tylko w zawieszeniu wielowahaczowym, ale, tak jak podkreśliliśmy, w tym ostatnim przypadku jest więcej niż jeden wahacz przypadający na koło.

Zawieszenie przednie pojazdu – zwykłe i wielowahaczowe

Jeśli samochód wyposażony jest w standardowe zawieszenie, to ma dwa wahacze na przedniej osi kół – górny i dolny, które utrzymują zwrotnicę za pośrednictwem sworzni, a przy tym elementem amortyzującym nierówności drogi jest kolumna MacPhersona, która łączy w jeden układ amortyzator i sprężynę. Górna część kolumny zamontowana jest do podwozia samochodu, a dolna do dolnego wahacza.

Budowa przedniego zawieszenia wielowahaczowego jest natomiast nieco inna. Zamiast jednego dolnego wahacza w kształcie litery V wprowadzane są do zawieszenia trzy wahacze – na przykład dwa wahacze poprzeczne i jeden skośny, a każdy z nich jest zamocowany do podwozia z wykorzystaniem tulei metalowo-gumowej i za pomocą jednego sworznia do zwrotnicy. Z kolei górny wahacz może mieć kształt litery V, ale w niektórych przypadkach stosowane są systemy kilku wahaczy przypominających te z dolnej części.

Można zastanawiać się, po co w zawieszeniu pojazdu wprowadzana jest większa liczba wahaczy. Jakie skutki ma to przynosić? Jeśli chodzi o zawieszenie przednie wielowahaczowe to wahacze są elementem pozwalającym na precyzyjne ustawienie kół. W razie wybicia na nierównej drodze jednego z wahaczy i sworzni inne wahacze są w stanie utrzymać koło w prawidłowej pozycji.

Jeśli chodzi o zawieszenie wielowahaczowe tylnej osi, to dla lepszego zrozumienia tego, jak działa, warto odnieść się do zawieszenia prostego w postaci belki skrętnej, składającej się z dwóch wahaczy wleczonych. Tuleje metalowo-gumowe są mocowane do podwozia, a sworznie do zwrotnicy kół, zaś wahacze pozostają trwale połączone z metalową belką, zamocowaną do podwozia dwoma tulejami. W konstrukcji tej występują także amortyzatory i sprężyny.

Natomiast zawieszenie wielowahaczowe tylnej osi w górnej części ma jeden wahacz, jako stabilizator całego zawieszenia tylnego koła, zaś w dolnej znajduje się zwrotnica koła, która utrzymuje wahacz wzdłużny. Do tego wykorzystywane są jeszcze dwa drążki poprzeczne – górny i dolny, zaś amortyzator zamontowany jest do dolnego wahacza.

Jakie rozwiązanie jest zatem lepsze – belka skrętna czy wielowahaczowe zawieszenie? Zawieszenie z belką skrętną to zawieszenie półzależne, dlatego też ruch jednego koła wpływa na drugie koło po przeciwnej stronie nadwozia. W przypadku wykorzystania zawieszenia wielowahaczowego, każde koło pozostaje niezależne od drugiego, dlatego samochód zachowuje lepszą przyczepność, nawet gdy jedno koło podskoczy na nierówności.

Jakie są zalety wielowahaczowego zawieszenia?

Dzięki zawieszeniu wielowahaczowemu samochód utrzymuje lepszą przyczepność do jezdni, a duża ilość wahaczy na przedniej i tylnej osi pojazdu pozwala na bardziej precyzyjne ustawienie geometrii kół w stosunku do standardowego zawieszenia auta. Kierowca odczuwa to w postaci większego komfortu jazdy. Samochodem z zawieszeniem wielowahaczowym łatwiej i bezpieczniej można pokonywać zakręty, nawet przy dużej prędkości, z uwagi na fakt, że wahacz utrzymuje koło prostopadle do nawierzchni.

Minusem zawieszenia z większą ilością wahaczy jest to, że wpływają one na podwyższenie masy pojazdu, ale wada ta niwelowana jest przez produkcję wahaczy z lekkiego aluminium.

Naprawa wahaczy – typowe awarie

Bezdyskusyjnie na zawieszenie wielowahaczowe składa się więcej części od standardowego typu zawieszenia pojazdu. Większość elementów wahacza pozostaje w czasie jazdy w ruchu, dlatego ulega zużyciu eksploatacyjnemu. Wykonany z metalu wahacz nie ulega uszkodzeniom, ale już jego guma może starzeć się i parcieć. Co świadczy o uszkodzeniu wahacza? Objawy takich problemów są trudne do przeoczenia:

·       Wyraźnie gorsze, mniej komfortowe prowadzenie samochodu.

·       Ściąganie w jedną ze stron, z uwagi na nieprawidłowo ustawioną geometrię kół.

·       Niepokojące odgłosy, jak stuki i trzaski w czasie jazdy, zwłaszcza po nierównościach.

·       Skrzypienie, które wskazuje na uszkodzenie sworzni.

·       Nierównomierne zużywanie się bieżnika opon.

Jeśli rzeczywiście mechanik samochodowy po przeglądzie auta orzeknie, że doszło do uszkodzenia jednego z elementów zawieszenia wielowahaczowego, trzeba zastanowić się, czy możliwa będzie regeneracja zawieszenia, czy też konieczne będą nowe elementy? Ile kosztuje wymiana wahacza? Niestety minusem zawieszenia wielowahaczowego jest wysoki koszt naprawy, ponieważ ma ono wiele elementów, które mogą ulec awarii. Do występowania usterek przyczynia się stan niektórych dróg w Polsce. Wahacz poprzeczny dla osi przedniej kosztuje, w zależności od rodzaju auta, od 70 do nawet ponad 1000 zł brutto. Regeneracja jest tańsza, ale i nie wystarczy na tak długo jak wymiana elementów zawieszenia na nowe. 

Problemy z zawieszeniem mogą być przyczyną awarii pojazdu, do której może dojść w miejscu, gdzie trudno nam będzie zorganizować pomoc, szczególnie w nocy. Warto przygotować się na możliwość takiego zdarzenia, a wystarczy zakup odpowiedniego wariantu ubezpieczenia assistance. Mając je, wystarczy zgłosić szkodę do towarzystwa ubezpieczeniowego, które zorganizuje pomoc. Ochrona może obejmować m.in. naprawę auta, holowanie, pojazd zastępczy czy noclegi dla kierowcy i pasażerów.