szkoda-calkowita

Najczęściej efektem wypadku czy kolizji z udziałem samochodów jest uszkodzenie tych pojazdów. Wtedy mamy do czynienia ze szkodą częściową. W pewnych przypadkach możliwe jest jednak, że uszkodzenie auta będzie tak poważne, że jego naprawa okaże się nieopłacalna. Wówczas towarzystwo ubezpieczeniowe może orzec szkodę całkowitą. Co to w praktyce oznacza?

Szkoda całkowita auta – co oznacza?

Termin szkoda całkowita nie pojawia się w przepisach, lecz wywodzi się z praktyki ubezpieczeniowej w zakresie likwidacji szkód. Utrwalił się on również w orzecznictwie sądowym. Określenie to występuje zarówno w dokumentach dotyczących ubezpieczeń OC, jak i autocasco. W dużym uproszczeniu szkoda całkowita pojazdu ma miejsce wtedy, gdy pojazd ten uległ zniszczeniu w takim stopniu, że nie nadaje się do naprawy, ale również wtedy, gdy koszty likwidacji szkody przekraczają wartość rynkową auta. Zatem załóżmy, że twój pojazd był wart przed szkodą 20 tysięcy złotych, ale rzeczoznawca ustalił, iż koszt jego naprawy wyniesie 25 tysięcy złotych. Wtedy zostanie orzeczona szkoda całkowita. Towarzystwo ubezpieczeniowe nie zlikwiduje jej, lecz wypłaci odszkodowanie przy zastosowaniu tzw. metody dyferencyjnej. Polega to na tym, że od wartości auta sprzed szkody zostanie odjęta wartość pozostałości po pojeździe tzn. wraku samochodu, który trafi do poszkodowanego. Załóżmy, że wartość wraku zostanie wyceniona na 3 tysiące. Skoro auto było warte 20 tysięcy przed szkodą, a poszkodowany otrzyma 3 tysiące za wrak, to oznacza, że dodatkowo dostanie on 17 tysięcy, tak żeby uzyskać kwotę stanowiącą równowartość rynkową samochodu sprzed szkody.

W praktyce jednak nie zawsze szkoda całkowita jest orzekana wówczas, gdy koszty naprawy przekraczają wartość pojazdu. Znaczenie ma m.in. to, z jakiego ubezpieczenia zostanie zgłoszona szkoda – obowiązkowego OC czy dobrowolnego autocasco.

Szkoda całkowita z OC sprawcy

W przypadku OC całkowita szkoda pojazdu orzekana jest wtedy, gdy pojazd nie nadaje się do naprawy albo wówczas, gdy koszty likwidacji szkody przekraczają jego wartość sprzed zdarzenia. Przepisy nie regulują jednak kwestii tego, na jakiej podstawie ma być wyceniona wartość pojazdu sprzed szkody. Najczęściej w takich przypadkach towarzystwa ubezpieczeniowe korzystają z profesjonalnych katalogów, takich jak Eurotax oraz InfoEkspert. Zawierają one wciąż aktualizowane informacje z polskiego rynku motoryzacyjnego, dzięki czemu można sprawdzić, ile wynosi wartość pojazdu danej marki, danego rodzaju, rocznika i wersji wyposażenia w kolejnych latach w Polsce, w zależności od przebiegu. Zgodnie z orzeczeniami Sądu Najwyższego, bez względu na to, w jaki sposób ubezpieczyciel ustali wartość pojazdu, wysokość odszkodowania powinna kompensować szkodę poniesioną przez poszkodowanego. Zatem ubezpieczony nie powinien otrzymać kwoty ani wyższej, ani niższej niż wynosiła wartość pojazdu przed szkodą.

Pamiętaj jednak, że wycena dokonana przez zakład ubezpieczeń nie jest niepodważalna. Od decyzji możesz się odwołać, ale do tego przejdziemy w dalszej części artykułu. Za podstawę orzeczenia szkody całkowitej w tym przypadku należy uznać art. 363 § 1 Kodeksu cywilnego, z którego wynika, że naprawienie szkody powinno polegać na jej likwidacji bądź wypłacie odpowiedniej sumy pieniężnej.  

W przypadku ubezpieczenia OC poszkodowany może zwrócić się do zakładu ubezpieczeń, aby ten przejął wrak i zajął się jego zbyciem, ale towarzystwo ubezpieczeniowe nie ma takiego obowiązku.

Szkoda całkowita z AC

Zupełnie inaczej kwestia szkody całkowitej wygląda, jeśli poszkodowany posiada ubezpieczenie autocasco. W tym przypadku zakres ochrony uzależniony jest od zawartej umowy – można się z nim zapoznać w ogólnych warunkach ubezpieczenia. Najczęściej szkodę całkowitą z AC orzeka się wtedy, gdy koszt jej likwidacji wynosi więcej niż 70 proc. wartości pojazdu w dniu powstania szkody lub w dniu ustalenia odszkodowania. Przy wyliczaniu wysokości odszkodowania zastosowanie ma również metoda dyferencyjna, mianowicie poszkodowany otrzymuje wrak samochodu i środki pieniężne. Od wartości pojazdu sprzed szkody odjęta zostanie wartość wraku i tak towarzystwo ubezpieczeniowe wyliczy wysokość odszkodowania – identycznie jak w przypadku ubezpieczenia OC. Obowiązkiem towarzystwa ubezpieczeniowego jest takie wyliczenie wysokości odszkodowania, aby poszkodowany otrzymał w sumie kwotę odpowiadającą wartości pojazdu przed szkodą.

W przypadku ubezpieczenia autocasco towarzystwo ubezpieczeniowe raczej nie zajmuje się zbyciem wraku. To już pozostaje zadaniem poszkodowanego.

Szkoda całkowita – ile dostanę za wrak?

Po orzeczeniu szkody całkowitej i otrzymaniu wraku powinieneś zdecydować, co z nim zrobić. Nie musi to oznaczać konieczności jego kasacji. Masz inne opcje, takie jak sprzedaż na części czy nawet naprawa, jeśli ocenisz, że może to być opłacalne.

Jeśli zdecydowałeś się na kasację, to powinieneś jak najszybciej się tym zająć. Do kiedy pojazd jest zarejestrowany, masz obowiązek korzystania z ubezpieczenia OC. Im szybciej zostanie wykonana kasacja, tym szybciej wyrejestrujesz auto i otrzymasz zwrot składki za OC. Żeby zezłomować pojazd, powinieneś się udać do stacji demontażu. Wcześniej skontaktuj się z firmą i umów się na odbiór wraku ze wskazanego miejsca. Jeśli będziesz musiał samodzielnie dostarczyć wrak na miejsce, to będzie to oznaczać dla ciebie nie tylko problem, ale również dodatkowy koszt. Żeby wyrejestrować pojazd, powinieneś zabrać ze sobą dowód rejestracyjny, dokument potwierdzający tożsamość, kartę pojazdy (jeśli ją wydano) i ewentualnie umowę sprzedaży. Najlepiej wcześniej zadzwoń do stacji demontażu i upewnij się, jakich dokumentów potrzebujesz.

Po kasacji powinieneś otrzymać następujące zaświadczenia: unieważnienie dowodu rejestracyjnego, unieważnienie karty pojazdu (jeśli była wydana) oraz potwierdzenie  demontażu. Następnie udaj się do wydziału komunikacji, w którym zarejestrowany jest samochód i złożyć wniosek o wyrejestrowanie auta. Kiedy wydział komunikacji wyda decyzję o wyrejestrowaniu pojazdu, od tego dnia będziesz zwolniony z obowiązku ubezpieczenia OC.

Ile dostaniesz za wrak samochodu, jeśli zdecydujesz się go sprzedać? Wysokość tej kwoty uzależniona będzie od jego stanu – być może kosztowne części będą nienaruszone i uzyskasz niemałą sumę. Natomiast w przypadku kasacji pojazdu nie spodziewaj się znaczących korzyści finansowych. Po pierwsze cena złomu jest inna w zależności od wielkości miejscowości, województwa. Różne mogą być jego ceny nawet w obrębie tego samego miasta. Dlatego, zanim zdecydujesz się na kasację w danym punkcie, zadzwoń najpierw do kilku miejsc i porównaj stawki. Za samochód osobowy spodziewaj się około 40 groszy za każdy kg złomu, około 60 groszy otrzymasz w przypadku autobusów i 70 groszy – aut dostawczych. Zakładając, że samochód osobowy waży 1500 kg, dostaniesz za niego 600 zł.

Szkoda całkowita – co dalej z ubezpieczeniem po kasacji?

Jeśli zdecydowałeś się na kasację pojazdu, to zabierz dokumenty, które otrzymałeś od stacji demontażu i złóż wniosek o wyrejestrowanie auta. Kiedy otrzymasz potwierdzenie wyrejestrowania, powiadom o tym towarzystwo ubezpieczeniowe. Do zgłoszenia dołącz zaświadczenie o wyrejestrowaniu lub o demontażu. Na tej podstawie umowa ubezpieczenia OC zostanie rozwiązana i otrzymasz zwrot składki za niewykorzystany czas ochrony. Najłatwiej dopełnisz tego formalności przez internet. Nie musisz korzystać z gotowych wniosków. Poza załączeniem jednego ze wspomnianych dokumentów podaj numer polisy, swoje dane osobowe, dane pojazdu i numer konta, na który mają być przelane środki.

Szkoda całkowita – wysokość odszkodowania

Jak wspomnieliśmy, decyzja o wypłacie odszkodowania w określonej wysokości za wrak pojazdu nie jest ostateczna. Masz prawo się od niej odwołać. Okazuje się, że niemożliwa jest sprzedaż wraku samochodu za taką sumę, jaką wyliczył zakład ubezpieczeń? Może to być podstawą do odwołania. Przede wszystkim należy przyznać, że bazowanie na systemach eksperckich może nie odzwierciedlać rzeczywistej wartości rynkowej auta. Możliwe, że wrak wystawiony w danej cenie w serwisach aukcyjnych nie wzbudzi żadnego zainteresowania i jego sprzedaż nie będzie możliwa. Rzecznik Finansowy ocenił, że najbardziej obiektywną metodą wyceny uszkodzonego pojazdu jest jego wystawienie na aukcji – wtedy poszkodowany sam decyduje, czy chce skorzystać z propozycji danego oferenta.

Szkoda całkowita – odwołanie od decyzji zakładu ubezpieczeń

Jeśli nie zgadzasz się z wyceną szkody całkowitej dokonanej przez zakład ubezpieczeń, to przygotuj odwołanie. Wycena samochodu po wypadku mogła nie być wykonana prawidłowo z różnych przyczyn. Przede wszystkim, żeby takie odwołanie mogło być skuteczne, powinieneś je profesjonalnie uzasadnić. Wrak samochodu został wyceniony przez towarzystwo ubezpieczeniowe na 5 tysięcy, a zaproponowano ci za niego 3 tysiące? To już podstawa do złożenia odwołania, ale najlepiej, żebyś miał potwierdzenie otrzymania takiej oferty od kilku firm. Pamiętaj, żeby w treści pisma znalazły się informacje, które ułatwią towarzystwu ubezpieczeniowemu zidentyfikowanie sprawy. Uwzględnij:

  • numer polisy, z której likwidowana jest szkoda,
  • numer szkody,
  • swoje dane,
  • datę i miejsce złożenia odwołania,
  • uzasadnienie,
  • własnoręczny podpis.

Nie jest jednak pewne, że na tej podstawie twoje odwołanie zostanie zaakceptowane. Inną możliwością jest powołanie rzeczoznawcy, ale musisz to zrobić na swój koszt, a dopiero w przypadku akceptacji odwołania towarzystwo ubezpieczeniowe pokryje koszty wyceny. W każdym przypadku ubezpieczyciel musi rozpatrzyć twoją sprawę i ma na to 30 dni, ewentualnie 60 dni w skomplikowanych przypadkach. Jeśli jednak rozpatrzenie reklamacji będzie trwało dłużej niż 30 dni, to zakład ubezpieczeń powinien cię o tym pisemnie powiadomić i uzasadnić, dlaczego potrzebuje więcej czasu. Jeśli w tym terminie nie uzyskasz żadnej odpowiedzi ze strony ubezpieczyciela, to oznacza, że twoje odwołanie zostało zaakceptowane.

Źródła:

https://mu.rf.gov.pl/65/art-2.html