Światowy Tydzień Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego: 8-14 maja 2017

W związku z IV Światowym Tygodniem Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego przedstawiamy fakty i mity na temat prędkości i prowadzenia pojazdu.

Wiele osób uważa, że…

…prędkość 80 km/h jest bezpieczna

FAKTY: Nagłe zderzenie z jakąś prędkością można porównać do upadku z pewnej wysokości. W przypadku zderzenia z prędkością 15 km/h uderzenie będzie takie jakby spaść z krzesła. Zderzenie przy prędkości 50 km/h będzie miało taki sam efekt, jak upadek z 4 piętra. Zderzenie z prędkością 80 km/h można porównać do upadku z 10 piętra!

  • przy 80 km/h to jak upadek z 10 piętra
  • przy 50km/h lecisz z 4 piętra

  • przy 15 km/h jakby spaść z krzesła

…kierowca jest w stanie zatrzymać się kiedy tylko zechce (szybko)…

FAKTY: Im większa prędkość, tym dłuższa droga zatrzymania, na którą składa się z czasu reakcji kierowcy, zadziałanie układu hamulcowego i droga hamowania czyli odległość którą pokonuje samochód od naciśnięcia hamulca do zatrzymania. Średnio czas reakcji kierowcy (= wciśnięcie pedału hamulca) na nieoczekiwane zdarzenie wynosi 1-2 sekundy. Dystans potrzebny do wyhamowania samochodu jest znacznie większy niż powszechnie uważamy!

Czy wiesz, że…

  • Jadąc z prędkością 50km/h potrzebujesz co najmniej 27m aby zatrzymać auto (na suchej nawierzchni asfaltowej).
  • Przy prędkości 60km/h potrzebujesz co najmniej 36m żeby się zatrzymać.

W awaryjnej sytuacji wydłużenie drogi hamowania o kilka metrów to nierzadko różnica pomiędzy poważnym wypadkiem, a zarysowanym zderzakiem!

Droga zatrzymania zależy od wielu czynników:

  • prędkości
  • typu i stanu technicznego pojazdu
  • opony (jedyny kontakt pojazdu z otoczeniem) – stan zużycia bieżnika, dobranie do warunków, ciśnienie
  • stan nawierzchni
  • czas reakcji kierowcy (może zależeć od stanu zdrowia, wieku, doświadczenia, przyjmowanych leków, rozproszenia uwagi np. telefonem, itp.)

…10km/h czy 20km/h nie robi żadnej różnicy…

FAKT: Nie wszystko jest w pełni pod naszą kontrolą! Pojazd podlega nieugiętym prawom fizyki!

Jeśli dwa pojazdy poruszają się z prędkością różną o zaledwie 10 km/h – jeden jedzie 50 km/h, a druga 60 km/h) i jednocześnie zaczynają hamować, np. przed przejściem dla pieszych; to kiedy pierwszy samochód zatrzymują się ten drugi ciągle jedzie z prędkością 41 km/h! Taka prędkość może być śmiertelna dla pieszego. Dlatego w obszarze zabudowanym 10 km/h ma decydujące znaczenie!

…jazda 60 km/h jest bezpieczna, a nawet przekroczenie prędkości o 20 km jest dopuszczalne w mieście…

FAKTY: W miastach kierowca często dostrzega pieszego na drodze dopiero około 36 metrów przed autem. Przy prędkości 60 km/h reakcja kierowcy następuje po przejechaniu około 17 metrów, a odległość hamowania będzie wynosić następne około 19 metrów (przy suchej asfaltowej nawierzchni!), co oznacza, że kierowca nie uniknie kolizji z pieszym. Jak widać na poniższym wykresie, im większa jest prędkość pojazdu, tym trudniej jest uniknąć wypadku. Jadąc z prędkością 75 km/h, reakcja kierowcy następuje po około 21 metrach (czas reakcji kierowcy wynosi około jednej sekundy – w tym czasie samochód przejedzie ok 21 m), a droga hamowania wynosi około 31 metrów. Samochód zatrzyma się więc po przejechaniu 52 metrów (!) co oznacza, że pieszy zostanie potrącony samochodem jadącym z prędkością 53 km/h.

…prędkość nie ma żadnego znaczenia w mieście…

FAKT: prawdopodobieństwo śmiertelnych obrażeń u potrąconego pieszego gwałtowanie wzrasta nawet przy stosunkowo niewielkim wzrostem prędkości.

Na przykład pieszy potrącony przy prędkości:

  • 40 km/h ma 70% szans na przeżycie,
  • przy 60 km/h ma już tylko 25% szans na przeżycie.

 

…jazda nocą jest łatwiejsza i fajniejsza, ponieważ na drogach jest stosunkowo niewiele pojazdów…

FAKT: jazda z dużą prędkością wymaga szczególnej uwagi w nocy ponieważ  światła  oświetlają się tylko 30 metrów przed samochodem. Jadąc z prędkością powyżej 70 km/h nie możemy uniknąć kolizji z przeszkodą, która nagle pojawi się w oświetlonym miejscu.

…nawet jadąc z dużą prędkością widzę wszystko, co dzieje się na drodze…

FAKTY: Przy większej prędkości znacznie zawęża się nasze pole widzenia: jeśli przyjmiemy, że pole widzenia kierowcy jadącego z prędkością 40 km/h jest 100% to przy prędkości 130 km/h jest zmniejszone do 30%

Wyższa prędkość = poważniejsze konsekwencje

 Ograniczenia prędkości ratują życie!

Zderzenie identycznych pojazdów z takim samym drewnianym słupem:

  • z prędkością 50 km/h:

  • z prędkością  90 km/h:

 …prędkość jazdy nie ma nic wspólnego z infrastrukturą…

FAKT: infrastruktura może wręcz naprowadzać kierowcą na właściwą prędkość przez tzw. drogi „samo-wyjaśniające” (self-explaining roads), które poprzez zastosowanie środków uspokojenia ruchu tj. wyniesione przejścia dla pieszych, przewężenia, separacja ruchu, itp. umożliwiają jazdę tylko z ograniczoną prędkością.  Takie rozwiązania zwiększają komfort poruszania się wszystkim użytkownikom dróg w miastach.  Istnieją także drogi „wybaczające błędy”   kierowcy poprzez minimalizację ryzykownych przeszkód w pasie drogowym.

musimy budować lepsze drogi, nie spowalniać ludzi…

FAKT: Poprawa bezpieczeństwa ruchu drogowego wymaga podejścia systemowego. Oznacza to, że należy spojrzeć szerzej na cały system dróg, a nie tylko na asfalt po którym jedziemy. Rozwiązanie problemu w jednej części systemu może znajdować się w zupełnie innym miejscu. Poszukując rozwiązań należy rozważyć działania inżynieryjne i/lub ograniczenie prędkości i/lub wzmożone działania edukacyjne w danym miejscu. Jednym z głównych zadań jest kształtowanie bezpiecznych dróg jak i bezpiecznego otoczenia drogi, które minimalizują siły uderzenia i skutki błędu kierowcy.

…szybka mobilność staje się priorytetem w miastach…

FAKTY: Ale prędkość nie gwarantuje szybszego przejazdu z punktu A do B … Miasta są pełne przeszkód, świateł, itd. dlatego lepiej jest utrzymać stabilną i bezpieczną prędkością. Dodatkowo zmniejszymy przez to spalanie. Musimy szanować siebie nawzajem i mieszkańców danej dzielnicy.  Pośpiech może kosztować czyjeś życie!

…nowe samochody mają systemy bezpieczeństwa, co oznacza, że mogę jechać szybko i nadal być bezpieczny…

Nie ma wątpliwości, że nowe technologie w samochodach najnowszej generacji  pomagają chronić życie – ale pasywne rozwiązania bezpieczeństwa (np. poduszki powietrzne, pasy bezpieczeństwa, zagłówki, foteliki samochodowe, laminowane przednie szyby) działają tylko wtedy, gdy są odpowiednio używane! Również przeciętny wiek pojazdu w kraju ma znaczenie, a flota pojazdów w Polsce jest bardzo zróżnicowana pod tym względem.

Nawet najlepsze technologie na razie nie potrafią powstrzymać innego samochodu od zderzenia z nami. W razie wypadku ochrona pojazdu może uratować nam życie ale nadal jesteśmy narażeni na poważne obrażenia. Osoby niechronione karoserią samochodu – piesi i rowerzyści, są narażeni na znacznie poważniejsze konsekwencje. Wprawdzie są już poduszki powietrzne dla pieszych wmontowane w maskę auta jednak nawet tak nowoczesne rozwiązania działają tylko do pewnych prędkości.   Przestrzeganie limitów jest szalenie ważne ponieważ  ludzkie ciało jest bardzo delikatne. Aktualne narzędzia i wiedza dostępne dla biomechaniki (manekiny, modele, klasyfikacja obrażeń) nadal są jedynie próbą znalezienia odpowiedzi na procesy zachodzące z człowiekiem w trakcie wypadków. Jednakże sami możemy sobie wyobrazić (lub zrobić eksperyment), co dzieje się z wątróbką wieprzową zrzuconą z trzeciego piętra … wyobraźmy sobie, co się dzieje kiedy spadnie z 10 piętra … i wyobraź sobie, że podczas wypadku wszystkie narządy wewnętrzne człowieka także doświadczają tak ogromnych przeciążeń i siły uderzenia, która może nawet zgniatać żebra, tętnice i powodować śmiertelne uszkodzenia.  Wynika to z fizyki i nic nie jest w stanie powstrzymać tego procesu przy pewnych dużych prędkościach.

…problemem nie są szalejący kierowcy tylko za niskie limity prędkości…

FAKTY: ograniczenia prędkości są wyznaczane zgodnie z kategorią i funkcjonalnością drogi, otoczeniem i stanem infrastruktury. Audyt ograniczeń prędkości powoduje większe zaufanie społeczne do wyznaczonych limitów. Wszyscy liderzy w bezpieczeństwie ruchu drogowego w Europie mają bardzo restrykcyjną penalizację za naruszenia limitów prędkości.

Za to wypadki w tych krajach powodują mniej szkód, strat i dramatów, np. w Norwegii w 2015 roku nie zginęło ani jedno dziecko w wypadku drogowym!

Ograniczenia prędkości są dla Ciebie, a nie przeciwko Tobie!

Opracowanie: Barbara Król, Partnerstwo dla Bezpieczeństwa Drogowego, maj 2017

Tagi: bezpieczeństwo, brd, fakty i mity, konsekwencje, ograniczenie prędkości, Prędkość, światowy tydzień bezpieczeństwa ruchu drogowego, Wypadki