Sonda, ale nie kosmiczna – awarie sondy lambda w samochodzie

Sonda lambda
Aby silnik działał niezawodnie, skład mieszanki paliwowo-powietrznej musi być prawidłowy. W tym celu stosuje się sondę lambda, która monitoruje spaliny i przekazuje informacje do komputera. Umieszczona w układzie wydechowym, ulega awariom i potrafi przysporzyć kierowcy wiele problemów. Jak rozpoznać, że czujnik przestał pracować prawidłowo?
Słowem wstępu opiszę pokrótce zasadę działania oraz cel stosowania sondy lambda. Aby paliwo było spalane jak najdokładniej, konieczne jest dostarczenie odpowiedniej ilości powietrza. Tak powstała mieszanka paliwowo-powietrzna musi mieć odpowiedni skład. Idealna mieszanka, zwana też stechiometryczną, to taka, w której na każdy 1 kg spalonego paliwa przypada 14,7 kg powietrza. W innych przypadkach mówimy, że jest ona albo za bogata (za dużo paliwa, a za mało powietrza), albo za uboga (odwrotna sytuacja – za mało paliwa, za dużo powietrza).
Sonda lambda
Skład mieszanki wpływa oczywiście także na skład spalin i to właśnie na ich podstawie sonda lambda informuje komputer o prawidłowym bądź nie procesie spalania. Jest ona wkręcona w kanał wydechowy, a część pomiarowa znajduje się wewnątrz niego. Bez problemu zlokalizujemy sondę lambda, jeśli podniesiemy samochód na podnośniku warsztatowym lub wjedziemy na kanał. Ponieważ pracuje ona w dużych temperaturach, czasem są kłopoty z jej wykręceniem. Ewentualna wymiana sondy lambda nie powinna nikomu jednak przysporzyć problemów. Jak zatem rozpoznać, że czujnik przestał działać prawidłowo?
Ponieważ sonda lambda ma bezpośredni wpływ na skład mieszanki paliwowo-powietrznej, to jej awaria będzie skutkować przede wszystkim podwyższonym spalaniem oraz spadkiem mocy silnika. Zużycie paliwa wzrasta nawet o 50%! Nieprawidłowa praca sondy lambda oddziałuje znacząco na katalizator, który się niszczy. Jeśli właściciel samochodu długo lekceważy awarię, może dojść do przegrzania reaktora katalitycznego, a co za tym idzie – jego zapłonu. Trwałe uszkodzenie sondy lambda wywołują np. paliwa słabej jakości, niskooktanowe, zanieczyszczone lub zawierające ołów. Na przyspieszone zużycie sondy mają także wpływ cząsteczki wody lub oleju, które w jakiś sposób przedostały się do układu wydechowego.
Umiejscowienie sondy lambda
Również środowisko (sól, zanieczyszczenia) może doprowadzić do usterki tego czujnika. Ze względu na umiejscowienie sonda lambda poddana jest dużym wahaniom temperatur. Zazwyczaj nic jej nie osłania, przez co przewody do niej prowadzące, a nawet sama sonda, mogą ulec uszkodzeniom mechanicznym. Zbyt mocne naprężenie przewodów skutkuje ich zerwaniem lub przetarciem ich osłony, co kwalifikuje ten element do wymiany.
Aby zapobiec takim sytuacjom, zaleca się kontrolowanie stanu sondy lambda co 30 tys. km. Kontrole oraz ewentualne wymiany są opłacalne zarówno z punktu widzenia ekonomicznego, jak i ochrony środowiska (błędnie działająca sonda lambda sprawia, że silnik emituje więcej szkodliwych substancji). W normalnych warunkach sonda powinna pracować prawidłowo przez ok. 50-80 tys. km. Sondy podgrzewane osiągają nawet przebiegi rzędu 160 tys. km. Aby czujnik ten został prawidłowo zdiagnozowany, mechanika silnika oraz układ zapłonowy muszą działać bez zarzutu.
Awarie sondy lambda
Po odczycie wartości błędów w komputerze oraz kontroli sygnałów w serwisie następuje optyczne sprawdzenie stanu sondy lambda. Zielonkawy, chropowaty nalot (1) oznacza wyciek płynu do komory spalania. Należy sprawdzić, czy blok cylindrów, układ dolotowy i uszczelka głowicy cylindrów nie wykazują śladów zużycia lub pęknięć. Jeśli sonda lambda ma czarny kolor i tłusty nalot (2), wskazuje to na nadmierne zużycie oleju. Zaleca się sprawdzenie prowadnic zaworów, uszczelniaczy i pierścieni tłokowych. W przypadku ciemnobrązowego nalotu (3) możemy wnioskować, że podawana mieszanka jest za bogata. Trzeba sprawdzić ciśnienie paliwa oraz działanie układu wtryskowego. Czerwony lub białawy kolor nalotu oznacza obecność dodatków w paliwie, czego należy się wystrzegać.

Kontrolowanie stanu sondy lambda pozwala na uniknięcie problemów nie tylko z tym elementem, ale też z wieloma innymi podzespołami (zarówno samego silnika, jak i układu wydechowego), na których działanie ten niewielki czujnik ma wpływ. Jego lekceważenie może zagrażać naszemu bezpieczeństwu, np. poprzez samozapłon reaktora katalitycznego. Kontrole sondy lambda są jednak rzadkością wśród kierowców, którzy najzwyczajniej o niej zapominają. A czy Wy przeprowadzacie regularne badania tego czujnika? Być może macie już za sobą jakieś „przygody” związane z tym elementem?

8 odpowiedzi na “Sonda, ale nie kosmiczna – awarie sondy lambda w samochodzie”

  1. Mako napisał(a):

    bardzo ciekawy artykuł, nie raz słyszałem „lambda i lambda i lambda…” – teraz wiem już mniej więcej o co chodzi – dziękuję 🙂

  2. Mako napisał(a):

    bardzo ciekawy artykuł, nie raz słyszałem „lambda i lambda i lambda…” – teraz wiem już mniej więcej o co chodzi – dziękuję 🙂

  3. Laswood napisał(a):

    artykuł do kitu!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!

  4. Laswood napisał(a):

    artykuł do kitu!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!

  5. Wojwodin napisał(a):

    Ja mam właśnie problemy z mocą silnika na gazie. Byłem u mechanika przeglądnąć instalacje gazową w komputerze i wyszło mu ze sonda jest w kiepskim stanie. w nst tyg jade wymienić na nową.

  6. Wojwodin napisał(a):

    Ja mam właśnie problemy z mocą silnika na gazie. Byłem u mechanika przeglądnąć instalacje gazową w komputerze i wyszło mu ze sonda jest w kiepskim stanie. w nst tyg jade wymienić na nową.

  7. 5334811 napisał(a):

    Rover 25 1.4 sonda prawdopodobnie padła rok temu check zapalal sie sporadycznie P0170 bład padla przez to prawdopodobnie uszczelka i zawory po wymianie na jedną z markowych na B….H i naprawie +50% mocy wiecej, teraz juz to tak jak olej plyny kontrola kontrola…. lambda ważny element mowei wam 🙂

Tagi: awaria sondy lambda, awarie, awarie sondy lambda, budowa sondy lambda, działanie sondy lambda, Mechanika, naprawiamy sondę lambda, problemy, problemy z sondą lambda, sonda ale nie kosmiczna, sonda lambda, sonda lambda awarie, usterki sondy lambda