Uczestniczyłeś w wypadku lub kolizji i uszkodzony został twój pojazd. Jego stan uniemożliwia dalszą jazdę. Czy jeśli jesteś poszkodowanym, to przysługuje ci samochód zastępczy? Jakie zasady obowiązują w tym przypadku?

Samochód zastępczy z OC sprawcy

Jako poszkodowanemu w wypadku czy kolizji mogą ci przysługiwać odszkodowanie i świadczenia, w zależności od tego, jakie odniosłeś szkody. Powinieneś zgłosić taką szkodę do zakładu ubezpieczeń sprawcy, który poniesie koszty naprawy pojazdu, holowania, ewentualnego leczenia, rehabilitacji i nie tylko. Bardzo często w wyniku zdarzenia pojazd nie może być użytkowany, aż do likwidacji szkody. W ten sposób tracisz na dłuższy czas możliwość korzystania z niego. Czy w takim przypadku należy ci się samochód zastępczy na czas naprawy?

Kwestia samochodu zastępczego z ubezpieczenia OC sprawcy na czas likwidacji szkody była przedmiotem wielu sporów. Rzecznik Ubezpieczonych, ze względu na liczne wątpliwości, przygotował obszerną publikację, w której dokładnie opisał problem. W dniu 17 listopada 2011 r. Sąd Najwyższy (sygn. akt III CZP 05/11) podjął uchwałę, która uregulowała wiele kwestii związanych z zasadami korzystania z pojazdu zastępczego. Jeśli w wyniku szkody utraciłeś możliwość korzystania z pojazdu, a nie posiadasz innego, wolnego samochodu, którym mógłbyś jeździć, to przysługuje ci odszkodowanie za wynajem pojazdu zastępczego. Auto zastępcze na czas naprawy musi być w podobnej klasie, co twój pojazd. Jeśli wybierzesz klasę wyższą, to wówczas zakład ubezpieczeń ma prawo odmowy wypłaty całej kwoty odszkodowania, o jaką wnioskujesz. Co istotne, towarzystwo ubezpieczeniowe (TU) nie może stwierdzić, że nie przysługuje Ci auto zastępcze z OC, ponieważ po swoim mieście możesz poruszać się, korzystając z komunikacji miejskiej. Kolejną kwestią, która budziła liczne wątpliwości było to, do czego poszkodowany wykorzystywał pojazd. Nie ma znaczenia, czy służył on do prowadzenia działalności gospodarczej, czy kupiony był na potrzeby prywatne – w każdym z tych przypadków poszkodowanemu przysługuje auto zastępcze na czas naprawy. Zakład ubezpieczeń nie może również odmówić pokrycia kosztu wynajmu samochodu zastępczego z tego powodu, że poszkodowany posiada auto osobowe, a w wyniku zdarzenia uszkodzony został pojazd dostawczy.

W uzasadnieniu wspomnianej uchwały Sąd Najwyższy dwukrotnie podkreślił, iż refundacji podlegają wydatki rzeczywiście poniesione na zakup pojazdu zastępczego, a zakład ubezpieczeń może pomniejszyć odszkodowanie o kwotę zaoszczędzoną na eksploatacji swojego auta. O jakich oszczędnościach mowa? Np. jeśli pojazd zastępczy z OC spala mniej paliwa w odróżnieniu od samochodu, który uległ uszkodzeniu w wyniku zdarzenia drogowego, to jego użytkowanie będzie kosztować mniej. Takie oszczędności mogą również wynikać z płynów eksploatacyjnych. Stanowiska związane z tą kwestią są jednak różne. Co istotne, nie ma uzasadnienia automatyczne pomniejszanie odszkodowania z tytułu zaoszczędzonych wydatków o kwotę z góry ustaloną. Ocena takich oszczędności powinna się odbywać na zasadzie analizy konkretnego przypadku. Może się okazać odwrotnie, iż najem pojazdu zastępczego spowodował dodatkowe koszty dla poszkodowanego. To zakład ubezpieczeń musi uzasadnić, że poszkodowany zaoszczędził na wydatkach związanych eksploatacją pojazdu.

Towarzystwo ubezpieczeniowe pokryje koszty pojazdu zastępczego, ale to poszkodowany ponosi wydatki związane z eksploatacją auta, np. płaci za paliwo.

Samochód zastępczy z OC sprawcy – jak długo?

Jak już wiesz, jako poszkodowanemu w zdarzeniu drogowym przysługuje ci samochód zastępczy z OC sprawcy, ale na jak długo? Jeśli doszło do szkody częściowej, to możesz korzystać z takiego pojazdu od dnia, w którym zdarzenie miało miejsce aż do odbioru naprawionego pojazdu. Wynajem auta zastępczego nie jest finansowany przez towarzystwo ubezpieczeniowe wyłącznie w okresie faktycznej naprawy pojazdu. Możesz korzystać z niego w oczekiwaniu na sprowadzenie części i rozpoczęcie likwidacji szkody. Zatem o pojazd zastępczy możesz się zwrócić do zakładu ubezpieczeń sprawcy zaraz po zdarzeniu.

Masz dwie możliwości. Pierwszą jest zwrócenie się do zakładu ubezpieczeń o zapewnienie auta zastępczego. Po zgłoszeniu szkody otrzymasz niezbędne informacje o zasadach korzystania z pojazdu zastępczego. Dowiesz się, z jakiego segmentu samochody  możesz wybrać i jakie stawki dla nich obowiązują. Nie ponosisz kosztów podstawienia i odebrania pojazdu, nie płacisz również kaucji.

Drugim rozwiązaniem jest skorzystanie z zewnętrznej wypożyczalni samochodów. Pamiętaj jednak, że w takich przypadkach towarzystwo ubezpieczeniowe może zweryfikować stawkę oraz długość okresu wynajmu. Miej na uwadze, że powinieneś wybrać pojazd z takiego samego segmentu, co twoje auto. Po zakończeniu usługi będziesz musiał przedstawić zakładowi ubezpieczeń fakturę wystawioną przez wypożyczalnię.

Szkoda całkowita a samochód zastępczy

W przypadku szkody całkowitej zasady wynajmu auta z OC sprawcy przebiegają podobnie. Przysługuje ci ono w dniu, w którym doszło do szkody aż do dnia, w którym otrzymasz odszkodowanie na zakup nowego pojazdu. W uzasadnionych przypadkach możliwe jest również, że wynajem samochodu zastępczego z OC sprawcy będzie finansowany przez zakład ubezpieczeń aż do dnia, w którym poszkodowany kupi nowy pojazd.

Wskazówki związane z okresem zasadnego zwrotu kosztów pojazdu zastępczego w przypadku szkody całkowitej przygotowała Polska Izba Ubezpieczeń:

  • Od dnia wystąpienia szkody do jej zgłoszenia – przyjmuje się do 3 dni.
  • Od dnia zgłoszenia szkody do oględzin pojazdu.
  • Czas na sprzedaż wraku pojazdu, zakup nowego i jego rejestrację – przyjmuje się 7 dni.

Nie oznacza to, że wynajem samochodu z OC sprawcy w Twoim przypadku nie może trwać dłużej. Są to okresy, które nie powinny wymagać dodatkowego uzasadnienia. Zakład ubezpieczeń może zaakceptować dłuższy czas wynajmu samochodu z OC sprawcy w uzasadnionych przypadkach. Np. jeśli poszkodowany dołożył wszelkich starań, aby dokonać sprzedaży wraku i zakupu nowego pojazdu, ale nie zakończył tych zadań. Innym przypadkiem może być wyjątkowa sytuacja, która uniemożliwia mu zakup pojazdu.

Uwaga: zakład ubezpieczeń nie ma obowiązku dostarczenia i odbioru pojazdu. Może mieć również miejsce taka sytuacja, w której towarzystwo ubezpieczeniowe nie będzie posiadać aktualnie odpowiedniego samochodu. Wówczas poszkodowany musi skorzystać z wypożyczalni, która w wielu przypadkach wskazywana jest przez ubezpieczyciela. Towarzystwo ubezpieczeniowe nie ma obowiązku posiadania własnej floty samochodowej.

Zgłoszenie szkody nie zawsze do TU sprawcy

Poszkodowani w Polsce w dalszym ciągu najczęściej zgłaszają szkody do zakładów ubezpieczeń sprawcy zdarzenia. Istnieje jednak inna możliwość – jeśli posiadasz polisę z BLS, tj. z bezpośrednią likwidacją szkody, to zdarzenie możesz zgłosić do swojego ubezpieczyciela. Jest to bardzo dobra okazja do oceny działania zakładu ubezpieczeń, co może stanowić argument do przedłużenia bądź rezygnacji z umowy ubezpieczenia OC. Nie każda szkoda może być jednak zgłoszona z BLS – nie ma takiej możliwości w przypadku szkód, których wartość przekracza 30 tys. złotych. Dodatkowo nie każdy zakład ubezpieczeń oferuje klientom polisę OC z BLS.

Uszkodzenie auta zastępczego

Szkoda w twoim pojeździe zostanie naprawiona z OC sprawcy zdarzenia. Co jeśli wypożyczyłeś samochód z OC sprawcy i go uszkodziłeś? Zanim zaczniesz korzystać z auta zastępczego, ustal z właścicielem warunki. Nie gódź się na to, że w przypadku nieumyślnego uszkodzenia pojazdu będziesz ponosić pełną odpowiedzialność finansową. Sprawdź, czy pojazd jest ubezpieczony – powinien posiadać nie tylko OC, ale i AC. Dzięki temu będziesz chroniony przed odpowiedzialnością finansową zarówno w przypadku zdarzeń, które spowodowałeś, jak i tych, w których byłeś poszkodowanym. Pamiętaj jednak, że jeśli dojdzie do takiego incydentu, to powinieneś wezwać policję. Nie bierz pod uwagę ugody z drugim uczestnikiem zdarzenia. O ile do szkody nie doszło przez twoje celowe działanie lub zaniedbanie, to nie zostaniesz obciążony kosztami likwidacji szkód. Najlepiej korzystać z aut pochodzących od zakładu ubezpieczeń lub z wypożyczalni, które są sugerowane przez TU. Wtedy możesz mieć pewność, że samochody są ubezpieczone.

Źródła: 

http://statystyka.policja.pl/download/20/308515/Wypadki2018.pdf

https://mu.rf.gov.pl/56/art-12.html