małe lekkie auto

Do niedawna można było zobaczyć w internecie ogłoszenia o sprzedaży mikrosamochodów z zachęcającymi sloganami, informującymi, że można prowadzić taki samochód bez prawa jazdy. Czy to nadal możliwe? Czy to legalne?

Samochód bez prawa jazdy — co mówi prawo?

Nowelizacja ustawy Prawo o ruchu drogowym, która weszła w życie 19 stycznia 2013 roku, oprócz wprowadzenia nowych kategorii prawa jazdy czy uregulowania kwestii quadów, wprowadziła nowe przepisy, dotyczące uprawnień kierowania tzw. czterokołowcami i czterokołowcami lekkimi.

Dziś, aby prowadzić jakikolwiek pojazd, nawet skuter, trzeba mieć uprawnienia. Zatem gdy widzimy w ogłoszeniu „samochód bez prawa jazdy”, może to oznaczać tylko tyle, że kierowanie autem nie wymaga posiadania uprawnień kategorii B.


Zniżka -15%

Oblicz składkę ubezpieczenia OC


Ustawa zniosła również kartę motorowerową, a w to miejsce wprowadziła nową kategorię AM. Obecnie wyróżniamy następujące typy uprawnień:

●       AM — zezwala na kierowanie:

○       motorowerem (pojemność silnika spalinowego do 50 cm3 lub moc silnika elektrycznego do 4 kW, prędkość maks. 45 km/h);

○       czterokołowcem lekkim (masa własna do 350 kg, prędkość maks. 45 km/h).

●       A1  — pozwala na kierowanie:

○       motocyklem o pojemności silnika do 125 cm3, mocy do 11 kW i stosunku mocy do masy własnej nieprzekraczającym 0,1 kW/kg,

○       motocyklem trójkołowym o mocy do 15 kW,

○       pojazdami określonymi dla prawa jazdy kategorii AM.

●       A2 — zezwala na kierowanie:

○       motocyklem o mocy do 35 kW i stosunku mocy do masy własnej do 0,2 kW/kg;

○       pojazdami określonymi dla prawa jazdy kategorii AM.

●       A — pozwala na kierowanie:

○       motocyklem;

○       pojazdami określonymi dla prawa jazdy kategorii AM.

●       B1 — zezwala na prowadzenie:

○       czterokołowcem;

○       pojazdami określonymi dla prawa jazdy kategorii AM.

●       B — umożliwia kierowanie:

○       pojazdem samochodowym o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 t, z wyjątkiem autobusu i motocykla;

○       zespołem pojazdów złożonym z pojazdu, o którym mowa wyżej, oraz przyczepy lekkiej;

○       zespołem pojazdów złożonym z pojazdu, o którym mowa wyżej, oraz z przyczepy innej niż lekka, o ile łączna dopuszczalna masa całkowita zespołu tych pojazdów nie przekracza 4250 kg;

○       pojazdami określonymi dla prawa jazdy kategorii AM.

Ustawa definiuje również pojęcie czterokołowca. Zatem czterokołowiec lekki to pojazd o masie własnej nieprzekraczającej 350 kg i osiągający prędkość jazdy do 45 km/h oraz posiadający homologację unijną L6e.

Z kolei czterokołowiec to pojazd samochodowy przeznaczony do przewozu osób lub ładunków, z wyłączeniem samochodu osobowego, ciężarowego i motocykla, którego masa własna nie przekracza 550 kg w przypadku przewozu rzeczy, oraz 400 kg przy przewozie osób. Ma homologację L7e i aby nim kierować, należy mieć prawo jazdy kategorii B1.

Warto wiedzieć, że uprawnienia B1 można uzyskać po ukończeniu 16 lat.

Prowadzenie samochodu bez prawa jazdy — konsekwencje

Dzięki nowelizacji ustawy prawo o ruchu drogowym z 14 sierpnia 2020 r., od 5 grudnia kierowcy nie będą musieli nosić ze sobą dokumentu prawa jazdy. Wcześniej, bo od 1 października 2018 roku, można było prowadzić auto bez posiadania przy sobie dowodu rejestracyjnego pojazdu oraz potwierdzenia opłacenia obowiązkowej polisy OC. Wszystkie dane będą zarejestrowane w bazie Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców.

Sami kierowcy mogą wszystkie te dokumenty mieć w swoim smartfonie. Wystarczy zainstalować darmową aplikację rządową mObywatel, która posiada szereg funkcjonalności, takich jak mPojazd, czyli elektroniczna wersja dowodu rejestracyjnego wraz z informacjami o polisie OC oraz danymi z karty pojazdu, mTożsamość — dla potwierdzenia danych osobowych, czy właśnie mPrawojazy.

Cyfryzacja baz danych oszczędzi kierowcom mandatów za brak dokumentów podczas jazdy autem. Nadal jednak nie zwalnia z posiadania wymaganych uprawnień.

Za ich brak zgodnie z kodeksem drogowym grozi nam mandat w wysokości:

●       500 zł — za kierowanie pojazdem silnikowym, z wyłączeniem czterokołowca lekkiego, bez ważnego prawa jazdy;

●       300 zł — za kierowanie pojazdem silnikowym, z wyłączeniem czterokołowca lekkiego, z ważnym prawem jazdy, lecz z kategorią niewystarczającą do tej czynności;

●       100 zł — za kierowanie bez uprawnień motorowerem lub czterokołowcem lekkim.

W przypadku, kiedy kierowca prowadzi pojazd pomimo wcześniejszego zatrzymania dokumentów na okres czasowy, może zostać ukarany wydłużeniem tego czasu do 6 miesięcy. Natomiast gdy uprawnienia zostały odebrane na stałe, mamy do czynienia z przestępstwem, za które grozi kara pozbawienie wolności do 3 lat oraz zakaz prowadzenia pojazdu na 15 lat.

Zatem wniosek jest prosty, można prowadzić auto bez prawa jazdy, jednak jest to nielegalne i podlega karze.

Prawo jazdy AM — zasady uzyskania uprawnień

O prawo jazdy kategorii AM mogą ubiegać się najmłodsi uczestnicy ruchu, czyli wszyscy, którzy skończyli 14 lat. Do uzyskania uprawnień niezbędne jest zaliczenia szkolenia, pisemna zgoda rodziców oraz orzeczenia lekarskie o braku przeciwwskazań zdrowotnych do prowadzenia pojazdów.

Szkolenie składa się z części teoretycznej w wymiarze 30 godzin oraz praktycznej – 5 godzin i można je rozpocząć już na 3 miesiące przed 14. urodzinami. Po nim następuje egzamin. Jego koszt to 30 zł za część teoretyczną i 140 zł za praktyczną.

Część teoretyczna obejmuje 20 pytań z wiedzy ogólnej o przepisach ruchu drogowego oraz 12 specjalistycznych pytań z zakresu kategorii AM. Czas trwania egzaminu to maksymalnie 25 minut. Pozytywny wynik upoważnia do przystąpienia do części praktycznej, która, podobnie jak przy innych kategoriach, składa się ze sprawdzenia stanu technicznego pojazdu i przygotowania go do jazdy, wykonaniu kilku manewrów po placu oraz kilkunastominutowego przejazdu w ruchu miejskim.

Opłata za wydanie dokumentu wynosi 100,50 zł.

Mikrosamochód a ubezpieczenie

Każdy pojazd poruszający się po drogach publicznych musi być zarejestrowany oraz ubezpieczony polisą OC. Regulacje dotyczące obowiązkowego ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej są zawarte w Ustawie o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych.

Zatem każdy quad, skuter czy motorower powinien posiadać odpowiednią polisę, ponieważ za jej brak grożą wysokie kary.

Nowelizacja ustawy jednoznacznie mówi, że aby kierować jakimkolwiek pojazdem, w tym: motorowerem, skuterem, mikrosamochodem czy quadem, konieczne jest uzyskanie odpowiednich uprawnień. W tym wypadku to dokument oznaczony symbolem AM.

Samochód bez prawa jazdy kategorii AM mogą prowadzić tylko osoby, które mają inny rodzaj prawa jazdy, np. A, B lub C, oraz ci, którzy ukończyli 18 lat przed 19 stycznia 2013 roku. Ponieważ przed nowelizacją obowiązywał przepis, zezwalający im na prowadzenie motoroweru bez dodatkowych uprawnień, stąd zachowały one ten przywilej.

Tutaj warto podkreślić, że dotyczy to tylko kierowania motorowerem.