Ponad 70 proc. Polaków posiada prawo jazdy. Zdecydowanie najpopularniejszą kategorią prawa jazdy jest B. Sprawdź, do prowadzenia jakich pojazdów uprawnia takie prawo jazdy i co warto o nim wiedzieć.

Polacy mają coraz więcej samochodów

Liczba aut w Polsce rośnie od początku lat 90., przy czym w ostatnich latach obserwujemy znaczne spowolnienie pod tym względem. Nie zmienia to jednak faktu, że nadal rośnie liczba nowych samochodów, a także sprowadzanych do Polski z zagranicy, jak i ogólna liczba zarejestrowanych pojazdów. Posiadanie samochodu nie jest już luksusem – obecnie w wielu gospodarstwach w Polsce jest więcej niż jedno auto. Według badania CBOS z 2017 roku 75 proc. Polaków deklaruje, że w ich gospodarstwie domowym jest pojazd. 65 proc. respondentów posiada jakieś prawo jazdy, a dokładniej:

  • Ma je 80 proc. mężczyzn i 51 proc. kobiet.
  • Uprawnienia uzyskało 62 proc. badanych w wieku od 18 do 24 lat.
  • Największy udział wśród posiadaczy prawa jazdy mają mieszkańcy dużych miast, powyżej 500 tys. osób.
  • Zdecydowanie najwięcej posiadaczy prawa jazdy jest wśród osób, które mają wykształcenie wyższe.

Powodów, dla których warto posiadać prawo jazdy kategorii B jest wiele. Przede wszystkim:

  • Brak uzależnienia od komunikacji miejskiej.
  • Niezależność od innych osób, które posiadają uprawnienia do prowadzenia pojazdów.
  • Łatwiejsze przemieszczanie się z miejsca na miejsce.
  • Możliwość podróżowania po Polsce i po świecie.
  • Większe szanse na znalezienie pracy – pracodawcy cenią sobie umiejętność prowadzenia pojazdów, nawet jeśli pracownik na co dzień nie wykonuje pracy polegającej na przewozie rzeczy czy osób. Mimo to takie uprawnienia mogą się w wielu przypadkach przydać.

Obecnie kurs prawa jazdy kategorii B można rozpocząć nawet przed ukończeniem 18. roku życia, a dokładnie na 3 miesiące wcześniej, ale już otrzymanie prawa jazdy możliwe jest dopiero po uzyskaniu pełnoletniości.

Prawo jazdy B – do czego uprawnia?

Z pewnością prawo jazdy kategorii B kojarzy ci się przede wszystkim z możliwością prowadzenia samochodów osobowych. To jednak nie wszystkie auta, którymi możesz kierować, mając takie uprawnienia. Możesz prowadzić:

  • Pojazdy samochodowe o masie całkowitej do 3,5 t – mowa m.in. o samochodach osobowych. Do czego uprawnia kategoria B? Czy w takim razie możesz prowadzić też motocykl i autobus? Nie, pojazdy te są wyłączone z tego grona.
  • Pojazdy samochodowe o masie całkowitej do 3,5 t wraz z przyczepą lekką, której masa nie przekracza 750 kg.
  • Pojazdy samochodowe o masie całkowitej do 3,5 t wraz z przyczepą, ale masa całkowita obu nie może przekraczać 3,5 t.
  • Ciągniki rolnicze – uprawnienie obowiązuje wyłącznie w Polsce.
  • Pojazdy wolnobieżne – to takie pojazdy jak kombajn, koparka, walec czy wózek widłowy, które ze względu na swoje ograniczenia konstrukcyjne nie mogą przekroczyć prędkości 25 km/h. Uprawnienia umożliwiają kierowanie nimi wyłącznie w Polsce.
  • Zespoły pojazdów złożone z ciągnika rolniczego lub pojazdu wolnobieżnego i lekkiej przyczepy o dopuszczalnej masie całkowitej do 750 kg.
  • Pojazdy, do prowadzenia których upoważnia kategoria AM – motorower, lekki czterokołowiec (zalicza się nich rów quady) i zespół takich pojazdów połączonych z przyczepą. W przypadku tej kategorii prawo jazdy możesz już posiadać, mając 14 lat.
  • Motocykle – o ile posiadasz prawo jazdy kategorii B od minimum 3 lat, to możesz kierować motocyklem o pojemności do 125 cm3, mocy do 11 kW i stosunku mocy do masy własnej do 0,1 kW/kg.

Wiesz już, jakimi pojazdami można jeździć z kat. B, ale oczywiście możesz posiadać również uprawienia do kierowania innymi pojazdami. Oto krótkie opisy kategorii prawa jazdy, które możesz posiadać:

  • AM – o tej już wspominaliśmy.
  • A1 – od 16 lat. Uprawnienia do kierowania m.in. motocyklem o pojemności skokowej silnika do 125 cm3, mocy do 11 kW i stosunku mocy do masy własnej do 0,1 kW/kg.
  • A2 – uprawnienia do kierowania m.in. motocyklem trójkołowym o mocy do 15 kW.
  • A – uprawnienia do kierowania dowolnym motocyklem.
  • B1 – od 16 lat. Uprawnienia do kierowania m.in. czterokołowcem.
  • B+E – uprawnienia do kierowania m.in. zespołem pojazdów składającym się z ciągnika i przyczepy o masie całkowitej do 3,5 t.
  • C – od 21 lat. Uprawnienia do kierowania m.in. ciągnikiem rolniczym.
  • C1 – uprawnienia do kierowania pojazdem samochodowym o masie całkowitej do 7,5 t.
  • C1+E – uprawnienia do kierowania zespołem pojazdów o masie całkowitej do 12 t.
  • C+E – uprawnienia do kierowania zespołem pojazdów złożonym z pojazdu kategorii C i przyczepy.
  • D – od 21 lat. Uprawnienia do kierowania m.in. autobusem.
  • D1 – uprawnienia do kierowania autobusem przeznaczonym do przewozu maksymalnie 17 osób łącznie z kierowcą.
  • D1+E – uprawnienia do kierowania m.in. zespołem pojazdów złożonym z pojazdu kategorii D1 i przyczepy.
  • D + E – uprawnienia do kierowania m.in. zespołem pojazdów złożonym z pojazdu kategorii D i przyczepy.
  • T – uprawnienia do kierowania m.in. ciągnikiem rolniczym czy pojazdem wolnobieżnym.
  • Tramwaj – uprawnienia do kierowania tramwajem.

Zasada mówiąca o tym, że możesz rozpocząć kurs przed uzyskaniem wskazanego wieku nie dotyczy tylko prawa jazdy kategorii B, ale również pozostałych. Naukę możesz zacząć na 3 miesiące przed ukończeniem wymaganego wieku, możesz również zdać wtedy egzamin, ale uprawnienie do kierowania daną kategorią pojazdów będzie obowiązywać dopiero po ukończeniu wymaganego wieku.

Jak zdobyć prawo jazdy kategorii B?

Uzyskanie uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B wymaga dopełnienia kilku kroków:

  • Załóż w wydziale komunikacji Profil Kandydata na Kierowcę, czyli PKK. Do wniosku potrzebujesz kompletu zdjęć.
  • Przed rozpoczęciem kursu musisz wykonać badania lekarskie.
  • Zapisz się na kurs – musisz odbyć 30 godzin lekcyjnych zajęć teoretycznych i 30 godzin zegarowych jazdy samochodem. Najczęściej zajmuje to około 1,5 miesiąca, ale wiele zależy od tego, czy masz odpowiednio dużo wolnego czasu. Jeśli będziesz jeździć tylko w weekendy, to może to potrwać dłużej.
  • Po kursie powinieneś się zapisać na egzamin, który składa się z części teoretycznej i praktycznej. Każde podejście wiąże się z opłatą 140 zł za egzamin praktyczny i 30 zł za teoretyczny.
  • Kiedy już zdasz egzamin, pozostaje ci złożenie wniosku o wydanie prawa jazdy kategorii B. Mając ten dokument, możesz już jeździć pojazdami, do których uzyskałeś uprawnienia.

Zabierz ze sobą prawo jazdy

Wiesz już, do czego uprawnia kategoria B, ale samo posiadanie prawa jazdy to nie wszystko. Zawsze kiedy prowadzisz pojazd, powinieneś mieć ten dokument przy sobie. W Polsce wprowadzono już brak obowiązku wożenia ze sobą potwierdzenia zawarcia umowy ubezpieczenia OC oraz dowodu rejestracyjnego, ale w dalszym ciągu obowiązuje konieczność posiadania przy sobie prawa jazdy. W przypadku kontroli brak tego dokumentu zakończyć się może mandatem w wysokości 50 zł.

Czas posiadania prawa jazdy a OC

To, jak długo posiadasz uprawnienia do prowadzenia pojazdów wpływa na koszt obowiązkowego ubezpieczenia OC. Dla towarzystwa ubezpieczeniowego znaczenie ma twoje doświadczenie. Jeśli dopiero co uzyskałeś prawo jazdy, kupiłeś pojazd i go ubezpieczasz, to spodziewaj się dosyć wysokiej ceny OC. Najczęściej taka zwyżka będzie obowiązywać przez 3 lata, a później już czas posiadania prawa jazdy nie powinien wpływać na podwyższenie kosztu ubezpieczenia.

Znaczenie ma nie tylko to, jak długo masz uprawnienia, ale również, ile masz lat. Do 26. roku życia musisz liczyć się z wyższym kosztem ochrony. Tutaj również kluczowe znaczenie odgrywa doświadczenie. Towarzystwa ubezpieczeniowe biorą pod uwagę statystyki wypadków i kolizji. Wiedzą, że młodzi kierowcy są procentowo najczęściej sprawcami takich zdarzeń. Po kilku latach jazdy prawdopodobnie cena OC będzie niższa, ale tylko wtedy, jeśli z twojego ubezpieczenia nie będą wypłacane odszkodowania dla poszkodowanych. To osoby, które jeżdżą bezszkodowo, mogą liczyć na coraz niższy koszt ochrony ubezpieczeniowej.

Nie kieruj pojazdem, jeśli nie masz uprawnień!

Nie wszyscy kierujący pojazdami zaczynają to robić dopiero wtedy, kiedy zdadzą prawo jazdy. Niektórzy decydują się na jazdę mimo braku uprawnień. To bardzo zła decyzja. Taka jazda wiąże się z ryzykiem otrzymania mandatu w wysokości do 500 zł, ale duży problem może się tak naprawdę pojawić dopiero wtedy, gdy spowodujesz wypadek. Gdybyś posiadał uprawnienia, to w takim przypadku najczęściej poszkodowany otrzymałby odszkodowanie z OC posiadacza samochodu. Jeśli jednak prowadziłeś, nie mając prawa jazdy, to sam pokryjesz koszty odszkodowania. W praktyce przebiega to w ten sposób, że pieniądze wypłaci zakład ubezpieczeń posiadacza pojazdu, ale następnie zwróci się z regresem do kierowcy, który prowadził auto bez uprawnień. Średnia wysokość regresów przekracza 10 tys. złotych, a rekordziści zwracają ponad 1 mln złotych. Dlatego pod żadnym pozorem nie prowadź pojazdu, jeśli nie posiadasz prawa jazda. Konsekwencje finansowe takiej decyzji mogą się ciągnąć za tobą przez wiele lat.

Źrodła: 

https://cbos.pl/SPISKOM.POL/2017/K_086_17.PDF

https://www.gov.pl/web/gov/kategorie-prawa-jazdy