Samochód pracuje dzięki silnikowi i zintegrowanym z nim układom. Ich działanie uzależnione jest w wielu przypadkach od zapewnienia im odpowiednich płynów eksploatacyjnych. Kierowca powinien na bieżąco sprawdzać poziom tych płynów i uzupełniać je, jeśli zajdzie taka konieczność. Sprawdźmy, jakie płyny należy wymieniać w samochodzie i jakie są ich rodzaje?

Rodzaje płynów w samochodzie

Każdy kierowca powinien wiedzieć, co znajduje się pod maską samochodu i jakie płyny są niezbędne do prawidłowej pracy silnika i wszystkich podzespołów. Jakie zatem oleje i płyny eksploatacyjne trzeba wymienić, by nie doprowadzić do awarii pojazdu w najmniej odpowiednim do tego momencie?

Do głównych płynów eksploatacyjnych w samochodzie zaliczyć można:

·   olej silnikowy,

·   płyn hamulcowy,

·   płyn do chłodnicy,

·   płyn do spryskiwaczy,

·   olej do skrzyni biegów,

·   płyn do układu wspomagania kierownicy,

·   czynnik chłodzący w klimatyzacji.

O ile większość kierowców zdaje sobie sprawę z tego, że trzeba regularnie wymieniać oleje czy uzupełniać płyny, to problemem może być wskazanie, gdzie znajduje się olej do skrzyni biegów czy płyn do chłodnicy.

Olej samochodowy

Najważniejszym płynem eksploatacyjnym w samochodzie jest olej silnikowy, który ma za zadanie zapewnić odpowiedni poziom smarowania wszystkich istotnych elementów ruchomych we wnętrzu silnika. Odpowiada on za zmniejszenie siły tarcia, ale jest też nośnikiem ciepła, które powstaje podczas pracy silnika. Odprowadza ciepło, chłodząc silnik, a przy tym zabezpiecza go przed zbyt wczesnym zużyciem. Olej samochodowy pochłania także różne zanieczyszczenia. Dzięki niemu silnik może pracować bez zakłóceń.

Do pojazdu trzeba wybrać taki produkt, który jest zalecany przez producenta. Oznaczenia na opakowaniu wskazują przede wszystkim na lepkość oleju w określonej temperaturze. Warto zainteresować się olejami typu „long life”, które mają dłuższy okres przydatności.

Wyróżniamy oleje:

·   mineralne,

·   półsyntetyczne,

·   syntetyczne.

Jeśli producent pojazdu dopuszcza możliwość dowolnego wyboru olejów, najkorzystniej będzie zdecydować się na olej syntetyczny, który dobrze sprawdzi się do smarowania elementów jednostki napędowej zarówno zimą, przy niskich temperaturach, jak i latem. Ma on zastosowanie w często eksploatowanych i tym samym mocno obciążonych silnikach, ale nie tylko.

Płyn hamulcowy

Sprawnie działające hamulce w samochodzie zapewniają kierowcy i innym uczestnikom ruchu drogowego bezpieczeństwo. Odpowiednie funkcjonowanie układu uzależnione jest od użycia odpowiedniej jakości płynu hamulcowego. Do zbiornika z płynem tym nie powinna dostawać się wilgoć, która obniża skuteczność hamowania. Niestety, w charakterystykę tego płynu silnikowego wpisana jest higroskopijność, co oznacza, że płyn hamulcowy pochłania wilgoć z otoczenia. Zawilgocenie płynu można zauważyć po tym, że spada skuteczność hamowania. Woda zgromadzona w cieczy zaczyna odparowywać, powstają pęcherze, a układ hamulcowy ulega zapowietrzeniu. Dlatego tak ważna jest regularna wymiana tego płynu.

Płyn chłodniczy

Chłodnica w samochodzie odpowiada za chłodzenie silnika. Jej prawidłowe funkcjonowanie zapewnia płyn chłodniczy. W czasie eksploatacji samochodu płyn z układu paruje, dlatego jego poziom zmniejsza się w czasie. Nie można dopuścić do tego, by było go zbyt mało, ponieważ chłodnica nie będzie mogła utrzymać prawidłowej temperatury pracy silnika. Płyn chłodniczy odbiera nadmiar ciepła z silnika i oddaje go w chłodnicy.

W sprzedaży są różne płyny tego typu, a różnią się one składem chemicznym. W ostateczności w tym charakterze można użyć zwykłej wody, ale nie jest to zalecane. Najlepiej wybrać dedykowany płyn chłodzący o odpowiednim poziomie krzepliwości.

Płyn do spryskiwaczy

Zbyt niski stan płynu do spryskiwaczy może być przyczyną nałożenia mandatu na kierowcę, ale to oczywiście niejedyny powód tego, że należy kontrolować jego ilość w aucie. Głównie chodzi o możliwość zapewnienia sobie odpowiedniej widoczności w czasie jazdy. W sprzedaży są płyny do spryskiwaczy zimowe lub letnie. Te pierwsze nie zamarzają nawet w kilkunastostopniowych mrozach.

Olej do skrzyni biegów

Wśród materiałów eksploatacyjnych do samochodów wymienia się również olej do skrzyni biegów. Pełni on funkcję smarującą w stosunku do skrzyni biegów oraz mechanizmów różnicowych w autach z napędem na tylną oś lub na obie osie. Tego typu oleje nazywane są przekładniowymi.

Płyn do układu wspomagania kierownicy

Przy elektrycznym układzie wspomagania kierownicy nie ma potrzeby pamiętać o płynie do tego układu, ale jest on istotny w układach hydraulicznych. Płyn w takim przypadku pracuje pod ciśnieniem, a w wyniku występowania jakichkolwiek rozszczelnień dochodzi do jego zanieczyszczenia. Może zacząć się też pienić. Dlatego w takiej sytuacji należy zaplanować jego szybką wymianę. 

Czynnik do układu klimatyzacji

Ostatnim płynem w aucie, ale nie mniej istotnym dla komfortu jazdy, jest czynnik chłodzący wykorzystywany w klimatyzacji. Jest on kluczowy dla prawidłowego działania tego układu. Jeśli ubędzie czynnika chłodzącego, klimatyzacja w sposób zauważalny będzie pracować mniej wydajnie.

Wymiana płynów w samochodzie

Wiedząc już, jakie oleje w samochodzie i jakie płyny i inne materiały eksploatacyjne znajdują się pod maską, możemy dowiedzieć się, jak często trzeba je wymieniać.  Przyjmuje się, że wymiana powinna odbywać się:

·   raz na około 10–15 tys. km lub raz do roku – olej silnikowy,

·   co około 60 tys. km – olej w skrzyni biegów,

·   co 120 tys. km lub raz na 5 lat – płyn chłodzący,

·   raz na około 2 lata – płyn hamulcowy,

·   co 60 tys. km lub raz na 2 lata – płyn układu wspomagania,

·   raz na rok lub raz na 2 lata – czynnik klimatyzacji,

·   sezonowo – przed zimą lub przed latem – płyn do spryskiwaczy.

Ważne jest regularne sprawdzanie płynów w samochodzie. Poziom oleju silnikowego można zweryfikować za pomocą specjalnego bagnetu umieszczonego w układzie – odpowiednia ilość płynu mieści się pomiędzy poziomem minimalnym a maksymalnym.

Dzięki zbiorniczkowi wyrównawczemu, na którym oznaczone są dwa stany: minimalny i maksymalny, możemy też sprawdzać poziom płynu chłodzącego. Jeśli jest go za mało,  należy dolać odpowiedniego płynu do samochodu. W podobny sposób sprawdza się poziom płynu hamulcowego. Utrzymanie jego odpowiedniego stanu rzutuje na bezpieczeństwo na drodze. Jeśli doprowadzimy do wypadku i okaże się, że w zbiorniku brakowało płynu hamulcowego, a jego nieodpowiedni poziom był przyczyną kolizji, ubezpieczyciel może to wziąć za podstawę do odmowy wypłaty odszkodowania z ubezpieczenia komunikacyjnego.

Źródła: 

https://exel.gda.pl/pl/plyny-eksploatacyjne-w-samochodzie/

https://www.autocentrum.pl/publikacje/eksploatacja-auta/plyny-eksploatacyjne-w-samochodzie/

https://www.motofakty.pl/artykul/plyny-eksploatacyjne-w-aucie-kiedy-sprawdzamy-i-wymieniamy.html