Pieszy jako uczestnik ruchu drogowego ma zarówno pewne prawa, jak i obowiązki. Bezpieczeństwo pieszych na drodze w dużej mierze zależy od ich zachowania i znajomości zasad uczestnictwa w ruchu. O czym powinieneś pamiętać? Czego zabrania się pieszym?

Pieszy w ruchu drogowym

Według danych Komendy Głównej Policji w 2019 roku piesi byli drugą grupą uczestników ruchu drogowego, która spowodowała największą liczbę wypadków. Pierwszą pozycję, ze zdecydowanie najwyższym wynikiem, zajęli prowadzący pojazdy. Piesi odpowiedzialni byli za 1 879 wypadków, które doprowadziły do śmierci 372 osób, a 1 548 osób odniosło w nich obrażenia.

W jaki sposób piesi spowodowali te zdarzenia? Przede wszystkim poprzez nieodpowiednie zachowanie:

  • 941 zdarzeń – wejście na jezdnię przed jadącym pojazdem,
  • 218 – przejście przez jezdnię w miejscu niedozwolonym,
  • 201 – wejście na jezdnię zza pojazdu czy przeszkody,
  • 155 – wejście na jezdnię mimo czerwonego światła.

Najbardziej tragiczne w skutkach były zdarzenia, w których pieszy stał na jezdni, leżał, klęczał czy siedział. W prawie co drugim przypadku kończyło się to śmiercią człowieka. Co ciekawe, sprawcami ponad ¼ wypadków spowodowanych przez pieszych były osoby, które miały powyżej 60 lat.

Przepisy o ruchu pieszych

W sumie w 2019 roku doszło do 7 005 wypadków z udziałem pieszych, w których zginęły 793 osoby. Zdecydowanie najczęściej do takich zdarzeń dochodziło na terenie zabudowanym, jednak to te zdarzenia, które miały miejsce poza tym obszarem niosły za sobą tragiczne konsekwencje – 50 proc. z nich skończyło się śmiercią człowieka. Wpływ na wypadki miała ograniczona widoczność pieszych. Poza terenem zabudowanym drogi nie są oświetlone. Jednocześnie najczęściej do takich zdarzeń dochodziło jesienią i zimą, kiedy dzień jest krótszy, a widoczność utrudniona ze względu na warunki atmosferyczne.

Jeśli chodzi o potrącenia przechodniów to z reguły ich przyczyną było nieustąpienie im pierwszeństwa na przejściach dla pieszych przez prowadzących pojazdy. Kluczowe jest zatem nie tylko stosowanie się do przepisów, ale również zachowanie najwyższej ostrożności, nawet wtedy, gdy jako pieszy masz pierwszeństwo.

Zasady poruszania się pieszych regulowane są ustawą Prawo ruchu drogowym. Przede wszystkim – kim jest pieszy? Zgodnie z przepisami to osoba, która:

  • Znajduje się poza pojazdem na drodze i nie wykonuje na niej żadnych robót lub innych prac regulowanych przepisami.
  • Porusza się na wózku inwalidzkim.
  • Ma do 10 lat i kieruje rowerem.
  • Prowadzi, ciągnie lub pcha takie pojazdy jak wózek dziecięcy, wózek inwalidzki, motocykl, motorower.

Kluczową zasadą, która dotyczy wszystkich uczestników ruchu jest bezpieczne poruszanie się po drodze. Nawet wtedy, gdy jako pieszy masz pierwszeństwo, powinieneś brać pod uwagę ryzyko, że kierowca może popełnić błąd. Zatem nawet mając zielone światło, sprawdź, czy na pewno pojazdy wyhamowały i możesz bezpiecznie przejść przez przejście dla pieszych. Oto inne zasady poruszania się po drodze:

  • Jeśli poruszasz się na terenie zabudowanym po zmierzchu, to musisz używać tzw. odblasków, które spowodują, że będziesz widoczny. Nie dotyczy to miejsc przeznaczonych wyłącznie do poruszania się pieszych.
  • Jeśli idziesz po poboczu albo jezdni, to lewą stroną drogi.
  • Jeśli pieszych jest więcej niż jeden, to powinni iść jeden za drugim. W przypadku dobrej widoczności i mało ruchliwej drogi dwóch pieszych może iść obok siebie.
  • Po drodze możesz iść tylko wtedy, jeśli nie ma chodnika lub pobocza albo nie ma możliwości korzystania z nich. Jako pieszy, o ile nie jesteś osobą niepełnosprawną, musisz ustąpić pierwszeństwa rowerzystom. 
  • Korzystając z jezdni, powinieneś iść jak najbliżej jej krawędzi i ustąpić miejsca nadjeżdżającemu pojazdowi.

Powyższe zasady nie mają zastosowania w przypadku ruchu w strefie zamieszkania. Tam pieszy może korzystać z całej szerokości drogi i ma pierwszeństwo przed pojazdem.

Kolumna pieszych – ile osób?

W przepisach pojawia się jeszcze pojęcie kolumny pieszych, czyli zgodnie z definicją grupy pieszych prowadzonych przez daną osobę – kierownika lub dowódcę. Zasady dotyczące kolumny pieszych są następujące:

  • Grupa może się poruszać wyłącznie prawą stroną jezdni. Jeśli jednak mowa o pieszych do 10 lat, to obowiązują zasady z art. 11 ust. 1 i 2, tzn. piesi muszą iść lewą stroną drogi.
  • Liczba pieszych idących obok siebie w kolumnie nie może wynosić więcej niż 4. W przypadku kolumny wojskowej obowiązuje limit 6 osób.
  • Piesi, którzy mają nie więcej niż 10 lat, mogą iść w kolumnie wyłącznie dwójkami i muszą się znajdować pod opieką dorosłego.
  • Kolumna może mieć maksymalnie 50 metrów długości, a jeśli kolumn jest więcej, to odległość między nimi musi wynosić nie mniej niż 100 metrów.

Pieszy na drodze – inne ważne zasady

Zgodnie z art. 13 ustawy pieszy, przechodząc przez jezdnię lub torowisko, musi zachować szczególną ostrożność. W przypadku gdy na drodze znajduje się przejście dla pieszych, to powinieneś korzystać z niego. Przechodzenie przez jezdnię poza wyznaczonym do tego miejscem jest dopuszczalne wówczas, gdy spełnione zostaną 2 zasady:

  1. Odległość do najbliższego przejścia przekracza 100 m. Jeśli jednak skrzyżowanie znajduje się w odległości mniejszej niż 100 m od przejścia, to dopuszczalne jest przechodzenie również na tym skrzyżowaniu.
  2. Pieszy nie spowoduje w ten sposób zagrożenia na drodze lub utrudnień w ruchu pojazdów.

Przechodzić przez torowisko możesz wyłącznie w miejscu do tego przeznaczonym. W przypadku drogi dwujezdniowej, po której kursują tramwaje, powinieneś obowiązkowo skorzystać z przejścia dla pieszych.

Pamiętaj, że zabronione jest:

  • Przebieganie przez jezdnię.
  • Chodzenie po torowisku lub przechodzenie przez wyznaczone na nim przejście w momencie, kiedy zapory lub półzapory są opuszczone lub rozpoczęto ich opuszczanie.
  • Przechodzenie w miejscu, gdzie widoczność jest ograniczona.
  • Zwalnianie lub zatrzymywanie się podczas przechodzenia przez przejście dla pieszych lub torowisko.
  • Wchodzenia na jezdnię bezpośrednio przed jadący pojazd lub spoza przeszkody, która ogranicza widoczność.

Pamiętaj, że jeśli przydarzy ci się wypadek na drodze, to możesz ubiegać się odszykowanie z ubezpieczenia OC sprawcy.

Źródła:

http://statystyka.policja.pl/download/20/339089/Wypadki2019.pdf

http://prawo.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU19970980602/U/D19970602Lj.pdf