Pierwszy samochód w historii Gdańska ?

Benz Velo 1894, fot. emercedesbenz.com

Benz Velo 1894, fot. emercedesbenz.com

Gdańsk jest jednym z najstarszych polskich miast z ponad tysiącletnią historią. Okazuje się, że także historia motoryzacji w tym mieście jest jedną z najdłuższych w Polsce. Do redakcji „Dziennika Bałtyckiego” trafiło bowiem zdjęcie jednego z pierwszych produkowanych seryjnie samochodów, wykonane w Gdańsku.

Fotografia pochodzi z prywatnych zbiorów Władysława Żuchowskiego, właściciela gdańskiej Galerii i Muzeum Fotografii „Cyklop”. Została ona kupiona rok temu za granicą, a zrobiono ją ponad 100 lat temu w gdańskim atelier fotograficznym. Zdjęcie wykonano techniką ferrotypową, która pozwala na uzyskanie tylko jednego oryginalnego obrazu. Władysław Żuchowski zwraca uwagę na to, że otrzymanie tak dobrej fotografii przy użyciu ferrotypii zdarza się niezwykle rzadko. Nie ma na niej, niestety, żadnych informacji, jaki samochód na niej uwieczniono. Na tylnej etykiecie widnieje jedynie napis „Danzig Georg Fast Vorstädtischer Graben 58”.

fot. zbiory W. Żuchowski

fot. zbiory W. Żuchowski

Grażyna Antoniewicz, dziennikarka „Dziennika Bałtyckiego”, do którego została przysłana fotografia, po nieudanych próbach zidentyfikowania samochodu zwróciła się o pomoc do wybitnego znawcy historii motoryzacji – redaktora Marka Ponikowskiego. Według niego auto na zdjęciu to na 95% Benz Velo. Ekspert nie ma stuprocentowej pewności, ponieważ pod koniec XIX w. wielu producentów wzorowało się na tej konstrukcji.

Co więcej, samochód z fotografii ma dość nietypowo zamontowane miejsce dla trzeciego pasażera z przodu. W tym modelu, w wersji trzyosobowej, fotel znajdował się nad przednią osią, tyłem do kierunku jazdy, a przodem do kierowcy. Historyk nie wyklucza jednak, że fotel został zainstalowany w sposób widoczny na zdjęciu na specjalne zlecenie klienta. Wykonanie takiej modyfikacji nie było specjalnie skomplikowane.

Benz Velo 1894, emercedesbenz.com

Benz Velo 1894, emercedesbenz.com

Benz Velo to samochód skonstruowany w latach 1893/1894 przez Carla Benza, czyli przyszłego współzałożyciela koncernu Daimler Benz. Koniec XIX w. to początki motoryzacji na świecie i początki seryjnej produkcji samochodów. Benz Velo jest jednym z nich. W odmianach dwuosobowych i trzyosobowych był produkowany do 1901 roku. Do tego czasu powstało ok. 1200 egzemplarzy. Auto wyposażono w jednocylindrowy silnik o pojemności 1045 cm3, który początkowo miał moc 1,5 KM, następnie 2,75 KM, aż wreszcie 3 KM. W pierwszych wersjach montowano dwustopniową przekładnię biegów, w kolejnych trzystopniową.

Gottlieb Daimler i Karl Benz, fot. mercedes-benz.co.nz

Gottlieb Daimler i Karl Benz, fot. mercedes-benz.co.nz

Według Władysława Żuchowskiego pierwszy seryjny samochód jeżdżący po Gdańsku najprawdopodobniej należał do majętnego mieszkańca miasta, bogatego pruskiego junkiera lub oficera. Pewności oczywiście nie ma, ale na oficera może wskazywać rasa psa widocznego na zdjęciu – Jack Russel terier. W armii niemieckiej były to wówczas bardzo popularne psy, zwłaszcza wśród kawalerzystów. Zajmowały się one m.in. tępieniem szczurów w stajniach. Zdaniem właściciela zdjęcia w Gdańsku Wrzeszczu i Sopocie od czasów wymyślenia fotografii do wybuchu II wojny światowej funkcjonowało co najmniej 115 zakładów fotograficznych, bo właśnie z takiej liczby atelier Żuchowski ma zdjęcia. Zachęcamy naszych Czytelników do pochwalenia się swoimi zbiorami zdjęć, na których uwieczniono stare, zabytkowe samochody.

6 odpowiedzi na “Pierwszy samochód w historii Gdańska ?”

  1. 123jarek napisał(a):

    „Zdaniem właściciela zdjęcia w Gdańsku, Wrzeszczu i Sopocie od czasów wymyślenia(…)”

    Wrzeszcz jest dzielnicą Gdańska, a nie osobnym miastem jak wynika z tego zdania 🙂

    • sondi napisał(a):

      byc moze wtedy bylo to osobne miasto/wies, ktore wchłonał gdansk

      • Fury napisał(a):

        Wrzeszcz nigdy nie był miastem/wsią, zawsze był przedmieściem Gdańska, natomiast Oliwa była osobnym miastem do 1926 roku.

  2. 123jarek napisał(a):

    „Zdaniem właściciela zdjęcia w Gdańsku, Wrzeszczu i Sopocie od czasów wymyślenia(…)”

    Wrzeszcz jest dzielnicą Gdańska, a nie osobnym miastem jak wynika z tego zdania 🙂

    • sondi napisał(a):

      byc moze wtedy bylo to osobne miasto/wies, ktore wchłonał gdansk

      • Fury napisał(a):

        Wrzeszcz nigdy nie był miastem/wsią, zawsze był przedmieściem Gdańska, natomiast Oliwa była osobnym miastem do 1926 roku.

Tagi: archiwalne zdjęcia, dziennik bałtycki, galeria i muzeum fotografii cyklop, gottlieb daimler, karl benz, Mercedes-Benz, pierwszy samochód w Gdańsku, stare fotografie, technika ferrotypowa, velo, Władysław Żuchowski, zakład fotograficzny