pierwsza pomoc

Jeśli jesteś świadkiem wypadku, to twoim obowiązkiem jest udzielenie pomocy poszkodowanym. Żeby jednak było to możliwe, najpierw musisz wiedzieć, co w ogóle możesz zrobić i jaka jest kolejność udzielania pierwszej pomocy. Czy istnieją sytuacje, w których jesteś zwolniony z tego obowiązku? Czy możesz jedynie wezwać pomoc i oddalić się z miejsca zdarzenia?

Pierwsza pomoc – najważniejsze informacje

Kwestia udzielania pierwszej pomocy jest prawnym obowiązkiem każdego świadka wypadku. Jeśli zauważyłeś, że doszło do wypadku i nie wezwałeś służb ratowniczych, to grozi ci odpowiedzialność karna zgodnie z art. 162 § 1 k.k. Brak działania w sytuacji, kiedy pomoc jest niezbędna dla ratowania życia lub zapobieżenia uszczerbku na zdrowiu ofiary wiązać się może z odpowiedzialnością karną – grozi za to do 3 lat pozbawienia wolności. Jesteś zwolniony z tego obowiązku jedynie wtedy, jeśli udzielenie pierwszej pomocy może cię narazić na niebezpieczeństwo utraty życia lub zdrowia.

To, jak udzielać pierwszej pomocy, zależy od danego przypadku. Twoim zadaniem jest podjęcie działania, którego efektem będzie zmniejszenie ryzyka utraty życia czy zdrowia poszkodowanego. Zgodnie z prawem nie jest karane podjęcie nieskutecznej pomocy, lecz nieudzielenie jej w ogóle. Karze nie podlega również osoba, która nie ma wiedzy medycznej i pomocy udzieliła w niewłaściwy sposób.

Zgłosić wypadek i oddalić się z miejsca zdarzenia bez zatrzymywania się możesz, kiedy:

  • Widzisz, że zbliżają się służby ratownicze.
  • Służby rozpoczęły udzielanie pomocy.
  • Z okoliczności zdarzenia wynika, że próba udzielania pomocy może spowodować, że sam ucierpisz.
  • Okoliczności zdarzenia nie wskazują, że ofiara poniosła uszczerbek na zdrowiu. Jednak w takim wypadku najlepiej upewnić się, czy poszkodowany nie wymaga pomocy.

Jak wspomnieliśmy, nieodpowiednie udzielenie pomocy nie wiążę się z odpowiedzialnością karną. Jeśli połamałeś poszkodowanemu żebra, próbując go ratować, to możesz ponieść odpowiedzialność cywilną? Tylko jeżeli zrobiłeś to umyślnie lub doszło do tego w wyniku niedbałego wykonania zadania. W innych przypadkach nie może to być powodem roszczenia odszkodowawczego ze strony poszkodowanego.

Schemat udzielania pierwszej pomocy

Wiesz już, kiedy powinieneś udzielić pomocy i jaka odpowiedzialność wiąże się z niedopełnieniem tego obowiązku. Musisz jednak również wiedzieć, jaki jest algorytm udzielania pierwszej pomocy, kiedy konieczna jest reanimacja człowieka, a jak powinna wyglądać pierwsza pomoc u dzieci. Jeśli jesteś świadkiem wypadku, znajdujesz się przy poszkodowanym, to postępuj zgodnie z poniższym schematem:

  1. Upewnij się, czy ty i poszkodowany jesteście bezpieczni. Czy nic wam nie zagraża tam, gdzie się znajdujecie?
  2. Sprawdź, czy poszkodowany reaguje na głos. Jeśli nie, potrząśnij jego ramieniem. Jeśli widzisz reakcję i poszkodowanemu nic nie zagraża, to nie ruszaj go z miejsca. Dowiedz się jak najwięcej o zdarzeniu i wezwij służby medyczne. W przypadku, gdy nie ma reakcji, poproś o pomoc i odwróć poszkodowanego na plecy. Następnie odchyl jego głowę i unieś żuchwę, żeby udrożnić drogi oddechowe.
  3. Sprawdź, czy poszkodowany prawidłowo oddycha. Jeśli masz wątpliwości, to postępuj tak, jakby oddech nie był prawidłowy.
  4. W przypadku, gdy oddech jest prawidłowy, pozostaw poszkodowanego w bezpiecznej pozycji. Wezwij służby i staraj się jednocześnie kontrolować czynności życiowe poszkodowanego.

To, w jaki sposób przebiega udzielanie pomocy, zależy od rodzaju występujących problemów:

  1. Ciało obce w drogach oddechowych – objawia się niemożnością prawidłowego oddychania i zasinieniem twarzy. Ustaw się za osobą poszkodowaną. Obejmij ją poniżej łuków żebrowych, a następnie wykonaj do 10 uciśnięć w kierunku przepony. Pierwsza pomoc dzieciom w takim przypadku powinna przebiegać inaczej. Pochyl tułów dziecka, przewieś je przez kolano i następnie delikatnie uderz dłonią do 10 razy w okolicę międzyłopatkową.
  2. Zranienia – zatrzymaj krwotok, usuń z rany ciała obce, a następnie oczyść jej okolice środkiem dezynfekującym.
  3. Uraz kręgosłupa – jego objawami mogą być ból przy poruszaniu głową czy ograniczona ruchomość. W takim przypadku najważniejsze jest unieruchomienie kręgosłupa, np. za pomocą kołnierza szyjnego czy deski unieruchamiającej tułów.

Pierwsza pomoc i resuscytacja krążeniowo-oddechowa

Resuscytacja krążeniowo-oddechowa to działania, które wykonuje się w przypadku podejrzenia nagłego zatrzymania krążenia. Ma ona na celu przywrócenie oddechu i krążenia. Jest to umiejętność, która może się przydać nie tylko w razie wypadku samochodowego, ale również w wielu innych przypadkach. Żeby resuscytacja przyniosła efekt, powinna być wykonana zgodnie z wytycznymi Polskiej Rady Resuscytacji.

Resuscytacja u dorosłych:

  • Rozpocznij od 30 uciśnięć klatki piersiowej na głębokość około 5 cm. Częstotliwość od 100 do 120 uciśnięć na minutę.
  • Wykonaj 2 krótkie wdechy ratownicze – nie dłużej niż sekundę jeden. Klatka piersiowa poszkodowanego powinna się wówczas unieść do góry.
  • Działania wykonuj aż poszkodowany zacznie oddychać lub pojawi się zespół ratownictwa medycznego.

Resuscytacja dziecka i niemowląt:

  • Wykonaj 5 wdechów ratowniczych – jeden nie powinien trwać dłużej niż sekundę.
  • Jeśli wdechy nie przynoszą efektu – w przypadku dzieci wykonaj nadgarstkiem 15 uciśnięć w okolicach mostka i 2 wdechy, a w przypadku niemowląt 15 uciśnięć palcami i 2 wdechy, przy czym ustami należy objąć usta i nos niemowlaka.

Dzięki szybkiej reakcji możesz uratować życie poszkodowanych albo przynajmniej ograniczyć skalę konsekwencji wypadku. Osoby poszkodowane w wypadku samochodowym mają prawo do odszkodowania. Komunikacyjne ubezpieczenie OC pojazdu zapewnia szeroki zakres ochrony. Szkodę należy zgłosić do zakładu ubezpieczeń sprawcy. Poszkodowany może również otrzymać odszkodowanie z NNW

Źródła:

https://zdrowie.pap.pl/pierwsza-pomoc/udzielanie-pierwszej-pomocy-prawo

https://www.bip.powiatgliwicki.finn.pl/bipkod/051/004