Lusterko wsteczne [historia motoryzacji]

 

 

Prawdopodobnie wielu kierowców nie wyobraża sobie prowadzenia samochodu bez spoglądania w lusterko wsteczne. Jak się jednak okazuje, ten element wyposażenia nie zawsze był standardem w pojazdach. Jaka jest zatem historia lusterka wstecznego?

Historia lusterka wstecznego sięga początków XX w. Jest ona o tyle ciekawa, że nie da się jednoznacznie wskazać osoby, która jako pierwsza wyszła z ideą wprowadzenia tego elementu.

Pierwsza wzmianka na temat lusterka wstecznego pojawiła się w 1906 roku w książce Brytyjki Dorothy Levitt pt. “The Woman and The Car”. Levitt napisała w niej, że kobiety podczas prowadzenia samochodu powinny mieć ze sobą podręczne lusterko i od czasu do czasu ustawiać je w odpowiednim nachyleniu, by lepiej obserwować drogę i to, co dzieje się za samochodem. Skąd Dorothy Levitt miała taką wiedzę? Była ona jedną z najbardziej znanych Brytyjek w motorsporcie XX wieku. Zaczynała od wyścigów łodziami motorowymi, później przeniosła się na ląd i pobiła wiele rekordów prędkości w samochodach osobowych. Jest też uważana za jedną z pionierek w świecie motoryzacji.

Dorothy Levitt

fot. gregwapling.com

Kilka lat po publikacji Dorothy Levitt lusterko wsteczne zaczęli powoli wykorzystywać zawodnicy startujący w wyścigach samochodowych. W 1911 roku po raz pierwszy ten element wyposażenia pojawił się podczas wyścigu Indianapolis 500 w samochodzie amerykańskiego zawodnika Raya Harrouna. Harroun wygrał te rozgrywki, rozwijając prędkość 120 km/h. Obecność lusterka była nie bez znaczenia dla tego zwycięstwa, ponieważ zawodnik mógł kontrolować, w jakiej odległości od niego znajdowali się konkurenci.

Amerykanin przyznał, że montaż lusterka wstecznego nie był jego pomysłem. Podobno zainspirował go konny pojazd zaprzęgowy, który zobaczył w 1904 roku na ulicy jednego z amerykańskich miast. Gdy Harroun mówił o lusterku wstecznym, dodawał zawsze, że podczas pierwszego wyścigu ten element wyposażenia tylko go irytował, ponieważ nierówna nawierzchnia toru sprawiała, że lusterko cały czas się trzęsło. Jednak dzięki lepszemu montażowi Harroun z powodzeniem wykorzystywał lusterko w kolejnych wyścigach, co w dużym stopniu pomagało mu zwyciężać.

Ray Harroun

fot. firstsuperspeedway.com

A jak radzono sobie podczas wyścigów, zanim po raz pierwszy Ray Harroun zamontował w swoim samochodzie lusterko wsteczne? Praktykowanym zwyczajem było zabieranie ze sobą na pokład osoby z ekipy technicznej, np. mechanika, który mówił zawodnikowi, w jakiej pozycji i odległości znajduje się konkurencja. Z pewnością było to uciążliwe, zwłaszcza w niekorzystnych warunkach atmosferycznych. Nie wszystkie samochody miały przecież dach.

Lusterko wsteczne nie zostało zgłoszone jako wynalazek aż do 1914 roku. Zgłoszenia nie dokonał jednak ani Ray Harroun, ani Dorothy Levitt. Zrobił to Elmer Berger, który dzięki temu w oficjalnym przekazie figuruje jako wynalazca lusterka wstecznego. Wtedy również rozpoczęła się produkcja tego elementu wyposażenia samochodu. W efekcie lusterka trafiały do wielu klientów indywidualnych, ale największą popularnością cieszyły się wśród kierowców wyścigowych. Produkcja nabrała tempa podczas I wojny światowej. Wtedy lusterka stały się niemal standardowym wyposażeniem samochodów wielu wojsk.

A jak jest teraz? W zależności od kraju i regulacji w nim obowiązujących lusterka wsteczne są wyposażeniem obowiązkowym lub opcjonalnym. W Polsce reguluje to Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia. Zgodnie z nim lusterko wsteczne stanowi element wyposażenia, który zapewnia kierującemu niezbędną dla bezpieczeństwa ruchu widoczność otoczenia z tyłu samochodu.

Rozwiązanie, które raczkowało na początku XX w., ewoluowało w bardzo krótkim czasie. Teraz lusterko wsteczne jest fundamentalnym elementem w samochodzie, zapewnia kierowcom większy poziom bezpieczeństwa i umożliwia sprawne poruszanie się w ruchu drogowym.

4 odpowiedzi na “Lusterko wsteczne [historia motoryzacji]”

  1. Wilku81 napisał(a):

    „Wtedy lusterka stały się niemal standardowym wyposażeniem samochodów wielu wojsk.” – faktycznie, w szczególności francuskich – do dziś służą do obserwacji pola walki.

    • Rev napisał(a):

      😀 już myślałem że już dzisiaj mnie nic nie rozśmieszy ;D

  2. mnbv napisał(a):

    „lusterko wsteczne”??? Aż źle brzmi. Jakie inne może być, lusterko przodujące? Tak jak cofanie się w tył. Masakra

    • lol napisał(a):

      trololo, a niby jakie? myslisz ze autor sam sobie wymyslił tą nazwę? aż zajrzałem do tego rozporządzenia ministra infrastruktury i tam tez figuruje taka nazwa. jeśliś taki mistrz pleonazmów i tautologii to zaproponuj w sejmie zmiane tresci ustawy i nazwy ‚lusterko wsteczne’

Tagi: dorothy levitt, Historia, lusterko, motoryzacja, ray harroun, wsteczne