Komu wolno kontrolować kierowców?

kontrola

fot. policja.pl

Jakie służby mają prawo zatrzymywania i kontroli kierowców w Polsce? Czy zatrzymać może nas policjant ubrany „po cywilnemu”? Jak powinniśmy się zachowywać podczas kontroli? Jeśli chcesz poznać odpowiedzi na te pytania, zapraszamy do lektury!

W Polsce kierowców może zatrzymywać i kontrolować nie tylko policja, ale także Inspekcja Transportu Drogowego, Służba Celna i Graniczna, a nawet Straż Leśna. Jeszcze więcej podmiotów ma uprawnienia do kierowania ruchem drogowym.

Zgodnie z art. 129 Ustawy o prawie ruchu drogowego, „czuwanie nad bezpieczeństwem i porządkiem ruchu na drogach, kierowanie ruchem i jego kontrolowanie należą do zadań policji”. Funkcjonariusze mogą wydawać polecenia wszystkim uczestnikom ruchu drogowego.

Policjant może zatrzymać pojazd zawsze, bez względu na to czy znajduje się w pojeździe, czy poza nim. Kierowcy mają reagować na nakaz zatrzymania wydany ręką lub lizakiem, a w przypadku ograniczonej widoczności, latarką z czerwonym światłem lub lizakiem odblaskowym. Funkcjonariusze mogą też korzystać z megafonu, syreny i sygnałów błyskowych, czyli tzw. koguta. W terenie zabudowanym policjanci nie muszą być w mundurze, żeby zatrzymać auto do kontroli, ale poza nim już tak.

Kiedy staniemy już na polecenie policji, poczekajmy aż funkcjonariusz do nas podejdzie. Do tego czasu nie wypinajmy się z pasów i trzymajmy ręce na kierownicy. Policjant po podejściu do samochodu powinien podać swój stopień, imię nazwisko, jednostkę, do której jest przydzielony i powód zatrzymania. Mamy prawo poprosić go wylegitymowanie. Jeśli funkcjonariusz nie ma na sobie munduru, musi okazać legitymację od razu.

Zatrzymywać, kontrolować i karać kierowców mogą również inne służby. Ostatnio wiele mówi się o „krokodylach”, czyli funkcjonariuszach Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego. Dawniej GITD zajmowała się wyłącznie ciężarówkami i autobusami, rozszerzono jednak jej uprawnienia na wszelkie pojazdy osobowe.

Procedura zatrzymania wygląda tak samo, jak w przypadku policji. Inspektor musi być jednak zawsze w mundurze. Może wydawać polecenia pieszo, siedząc w pojeździe lub na nim stojąc. GITD ma prawo nakazać kierującemu zatrzymanie się, gdy ten rażąco naruszył przepisy lub spowodował niebezpieczeństwo w ruchu drogowym (ustawa osobno wyróżnia przypadki, gdy zdarzenie zostało zarejestrowane przy pomocy urządzeń).

Funkcjonariusze zastopują też pojazd, którego kierowcę podejrzewają o jazdę po alkoholu lub narkotykach. GITD ma prawo sprawdzić dokumenty, ubezpieczenie, stan techniczny pojazdu i trzeźwość. Może też wystawiać mandaty i naliczać punkty karne.

Na terenie całego kraju, a nie tylko w strefach przygranicznych, kontrole może przeprowadzać Straż Graniczna i organy celne. Tak samo, jak funkcjonariusze GITD, także celnicy i pogranicznicy muszą być umundurowani. Ich uprawnienia pokrywają się z policyjnymi, wliczając w to kontrolę trzeźwości i pomiar prędkości przy pomocy radaru czy wideo rejestratora.

Na terenie lasów i parków narodowych kierujący podlegają nadzorowi strażników leśnych i przedstawicieli Straży Parku. Mogą oni zatrzymywać pojazdy, kontrolować dokumenty i wydawać polecenia, co do zachowania się na drodze. W przypadku, w którym złapią pijanego kierowcę, mają obowiązek powstrzymać go przed dalszą jazdą i wezwać na miejsce policję.

Ten ostatni punkt dotyczy również strażników gminnych i miejskich. Mają oni ponadto prawo do używania ukochanych przez kierowców urządzeń rejestrujących prędkość. Ich uprawnienia w kwestii zatrzymywania ograniczają się do kierowców niestosujących się do zakazu ruchu, zatrzymywania lub postoju, a także wspomnianych kierujących podejrzewanych o jazdę pod wpływem alkoholu lub narkotyków. Zgodnie z art. 129b, ust. 3 pkt 1, strażnicy nie mogą zatrzymywać pojazdów przekraczających prędkość i zarejestrowanych przez urządzenia pomiarowe.

Podczas kontroli możemy się spodziewać przejrzenia dokumentów. Strażnicy miejscy i gminni mają ustawowe prawo do wydawania poleceń kontrolowanemu uczestnikowi ruchu, a także osobie, która „spowodowała przeszkodę utrudniającą ruch drogowy lub zagrażającą jego bezpieczeństwu”.

Jeśli chodzi o kwestię kierowania ruchem, to sprawa jest jeszcze bardziej skomplikowana. W tym przypadku najlepiej posłużyć się listą. Polecenia lub sygnały może dawać uczestnikowi ruchu lub innej osobie znajdującej się na drodze:

•    policjant;
•    żołnierz Żandarmerii Wojskowej lub wojskowego organu porządkowego, zabezpieczający przemarsz lub przejazd kolumny wojskowej albo w razie akcji związanej z ratowaniem życia lub mienia;
•    funkcjonariusz Straży Granicznej;
•    inspektor Inspekcji Transportu Drogowego;
•    umundurowany inspektor kontroli skarbowej lub funkcjonariusz celny;
•    strażnik gminny (miejski);
•    pracownik kolejowy na przejeździe kolejowym;
•    osoba działająca w imieniu zarządcy drogi lub osoba wykonująca roboty na drodze na zlecenie lub za zgodą zarządcy drogi;
•    osoba nadzorująca bezpieczne przejście dzieci przez jezdnię, w wyznaczonym miejscu;
•    kierujący autobusem szkolnym w miejscach postoju związanych z wsiadaniem lub wysiadaniem dzieci;
•    ratownik górski podczas wykonywania czynności związanych z prowadzeniem akcji ratowniczej;
•    strażnik leśny lub funkcjonariusz Straży Parku – na terenie odpowiednio lasu lub parku narodowego;
•    strażak Państwowej Straży Pożarnej podczas wykonywania czynności związanych z prowadzeniem akcji ratowniczej;
•    członek ochotniczej straży pożarnej podczas wykonywania czynności związanych z prowadzeniem akcji ratowniczej.
•    funkcjonariusz Biura Ochrony Rządu podczas wykonywania czynności związanych z zapewnieniem bezpieczeństwa ochranianych osób, obiektów i urządzeń;
•    pilot podczas wykonywania czynności związanych z pilotowaniem przejazdu pojazdu nienormatywnego.

Bez względu na to, kto kieruje ruchem, musi on być dobrze widoczny z dużej odległości, w dzień i w nocy. Innymi słowy, powinien nosić kamizelkę odblaskową.

Czy Was skontrolowała kiedyś inna służba poza policją? Czy funkcjonariusze przeprowadzali kontrolę zgodnie ze sztuką, w umundurowaniu i podając swoje dane?

8 odpowiedzi na “Komu wolno kontrolować kierowców?”

  1. Areachanging napisał(a):

    Czy to prawda, że można sie nie zatrzymać na kontrolę i potem się zgłosić na Policję?

    • hasim007 napisał(a):

      tak

    • Gość napisał(a):

      Nie do końca – tylko poza terenem zabudowany i gdy policjant nie jest w mundurze (i/lub pojazdem nieoznakowanym). Ale nawet w tym przypadku lepiej podjechać na najbliższy komisariat i wszystko opowiedzieć, bo nie zatrzymanie się do kontroli też może być „drogie”.

  2. Tomczyk85 napisał(a):

    Straż miejska nie może zatrzymywać, ale może kontrolować auta na postoju ponoć.

  3. Tebe napisał(a):

    A czy żandarmeria wojskowa może sprawdząc trzeźwość kierowców? dziś rano na przedmieściach mojego miasta postawili patrol i kontrolowali wszystkich jak leci

    • MSTdzw napisał(a):

      U mnie na osiedlu ostatni stali i łapali wszystkich, od razu można czuć się bezpieczniej w strefie zamieszkania 😛

  4. Jozefkarpeta napisał(a):

    Ruchem może kierować osoba zabezpieczająca miejsce wypadku do przyjazdu służb ratunkowych

  5. Robrojek82 napisał(a):

    mnie nikt nie kontroluje bo jeżdżę z Yanosikiem w telefonie 😉

Tagi: celnicy, GITD, kierowanie ruchem, kontrola, kontrola drogowa, kontrolowanie kierowców, kto może kierować ruchem, kto może kontrolować kierowców, Straż Leśna, słuzba celna