kiedy-tramwaj-ma-pierwszenstwo

Dla wielu młodych kierowców miejski ruch uliczny, którego uczestnikami są też tramwaje, to swoisty koszmar. Nie wiadomo, z jakiego powodu tramwaje wzbudzają strach. Jednak trzeba pamiętać, że motorniczy, jak każdy inny kierujący pojazdem, musi stosować się do znaków drogowych i świateł. Aczkolwiek faktem jest, że wypadki z udziałem tramwajów są bardzo częste. Zatem warto przypomnieć sobie, kiedy tramwaj ma pierwszeństwo na drodze.

Kiedy tramwaj ma pierwszeństwo na skrzyżowaniu równorzędnym?

Skrzyżowanie równorzędne to takie skrzyżowanie dróg, na którym nie ma żadnego znaku informującego o pierwszeństwie przejazdu. Jak się na nim poruszać? Zasady są opisane w art. 25 Prawa o ruchu drogowym. W tym przypadku ma zastosowanie zasada prawej ręki. Oznacza to, że kierujący pojazdem musi ustąpić pierwszeństwa pojazdowi nadjeżdżającemu z prawej strony. W sytuacji, gdy zamierzamy skręcić w lewo – pierwszeństwo przejazdu ma kierowca auta jadący z naprzeciwka na wprost lub skręcający w prawo.

Te przepisy nie obowiązują pojazdów szynowych, które mają pierwszeństwo względem innych pojazdów, bez znaczenia, z której strony nadjeżdżają.


Zniżka -15%

Oblicz składkę ubezpieczenia OC


Tramwaj na rondzie, czyli skrzyżowaniu o ruchu okrężnym, także ma pierwszeństwo przed innymi pojazdami. Bez znaczenia, czy jedzie na wprost, czy skręca, inny kierowca musi się zatrzymać i go przepuścić. 

Od tej zasady jest jeden wyjątek. Kiedy tramwaj włącza się do ruchu, to znaczy wyjeżdża z zajezdni tramwajowej lub pętli na drogę – musi ustąpić pierwszeństwa innemu pojazdowi.

Należy pamiętać, że zbliżając się do skrzyżowania, musimy zachować szczególna ostrożność – należy zmniejszyć prędkość, ale też na skrzyżowanie musimy wjechać z pewnością i szybko je opuścić, tak by nie hamować ruchu ulicznego.

Kiedy tramwaj ma pierwszeństwo na skrzyżowaniu ze znakami pierwszeństwa?

Znaki pierwszeństwa przejazdu znacznie ułatwiają przejazd przez skrzyżowanie. W tym wypadku pojazd szynowy obowiązują takie same zasady, jak innych uczestników ruchu. Oznacza to, że jeśli tramwaj jest na drodze podporządkowanej, gdzie postawiono znak – ustąp pierwszeństwa, przestaje on być pojazdem uprzywilejowanym.

Takie same zasady obowiązują na skrzyżowaniu z pierwszeństwem łamanym. Pojazd na drodze nadrzędnej przejedzie pierwszy.

Oczywiście tutaj też jest wyjątek od reguły. Jeśli samochód i tramwaj znajdują się na skrzyżowaniu z pierwszeństwem łamanym w sytuacji równorzędnej (oba pojazdy są na drodze podporządkowanej lub drodze z pierwszeństwem przejazdu), to tramwaj jest w pozycji pojazdu uprzywilejowanego względem innych uczestników ruchu.

Na przykład: oba pojazdy są na drodze z pierwszeństwem przejazdu, auto jest po prawej stronie tramwaju, jednak pomimo tego tramwaj przejedzie jako pierwszy – ponieważ jest pojazdem szynowym. W sytuacji, gdy na drodze nie byłoby tramwaju, obowiązuje reguła prawej ręki, czyli pierwszeństwo ma pojazd znajdujący się z naszej prawej strony.

Kiedy tramwaj ma pierwszeństwo na skrzyżowaniu ze światłami?

Sygnalizacja świetlna powinna ułatwiać poruszanie się po ulicach, jednak nie zawsze tak jest. 

Sytuacje najprostsze to te, kiedy kierowca ma zielone światło, a tramwaj czerwone – jasne jest, że samochód jedzie pierwszy,  pojazd szynowy czeka na zmianę świateł. 

Bardziej skomplikowana sytuacja jest w przypadku, gdy oba pojazdy mają zielone światło, auto jedzie na wprost, a tramwaj skręca w lewo. Trudność w tym przypadku wynika z Rozporządzenia Ministra Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie znaków i sygnałów drogowych, które mówi: „Kierujący pojazdem szynowym skręcający na skrzyżowaniu o ruchu kierowanym sygnałami świetlnymi może je opuścić […] pod warunkiem ustąpienia pierwszeństwa uczestnikom ruchu poruszającym się na wprost. Przepisu nie stosuje się na skrzyżowaniu o ruchu okrężnym oznaczonym znakami C-12”.

Co to oznacza w praktyce? Tramwaj będący na skrzyżowaniu z sygnalizacją świetlną skręcający w lewo ma obowiązek ustąpić pierwszeństwa tylko pojazdowi, który jedzie na wprost – gdy pojazd także skręca – to już nie ma takiego obowiązku. Czyli: tramwaj i samochód mają zielone światło, oba pojazdy skręcają: tramwaj w lewo, auto w prawo, samochód musi ustąpić pierwszeństwa tramwajowi.

Kiedy tramwaj ma pierwszeństwo na skrzyżowaniu, gdy ruchem kieruje policjant?

W tym wypadku pierwszeństwo przejazdu zależy od policjanta kierującego ruchem drogowym, on decyduje, kto pojedzie pierwszy. Dotyczy to wszystkich uczestników ruchu drogowego. Nadrzędne nad znakami drogowymi są wskazania policjanta, nawet jeśli działają światła. 

Kiedy tramwaj ma pierwszeństwo – rondo bez oznaczeń

Jazda po rondzie zawsze wzbudza emocje, a gdy dodatkowo poruszają się po nim pojazdy szynowe, może wydawać się to bardzo skomplikowane. Jednak zasada jest banalnie prosta. Gdy rondo, czyli skrzyżowanie o ruchu okrężnym, ma tylko znaki C-12, które wskazują wyłącznie kierunek jazdy po rondzie, w każdym przypadku tramwaj ma pierwszeństwo. Niezależnie czy wjeżdża lub zjeżdża z ronda, czy też na nim skręca, inne pojazdy muszą mu bezwzględnie ustąpić pierwszeństwa.

Kiedy tramwaj ma pierwszeństwo – rondo ze znakami ustąp pierwszeństwa przejazdu

Znaki umiejscowione na skrzyżowaniach, niezależnie czy są to zwykłe, czy o ruchu okrężnym, w dużej mierze ułatwiają poruszanie się po jezdni kierowcom. 

Na rondach, gdzie przy wlocie ustawione są znaki A-7 – „ustąp pierwszeństwa przejazdu” tramwaj wjeżdżający na takie skrzyżowanie ustępuje pierwszeństwa wszystkim pojazdom znajdującym się na rondzie. Natomiast kiedy tramwaj wjedzie na skrzyżowanie o ruchu okrężnym, znowu nabywa pierwszeństwa względem innych pojazdów jako pojazd szynowy.

Pierwszeństwo tramwaju znajdującego się już na rondzie dotyczy także sytuacji, w których tramwaj skręca.

Kiedy tramwaj ma pierwszeństwo – sygnalizacja świetlna na rondzie

Dostosowanie się do sygnalizacji świetlnej obowiązuje wszystkich, włącznie z motorniczymi tramwajów. Nie inaczej jest na skrzyżowaniach o ruchu okrężnym. Tramwaj, gdy wjeżdża na rondo, musi stosować się do świateł, jednak po wjechaniu na rondo – ponownie jest pojazdem uprzywilejowanym wobec reszty pojazdów. Oznacza to, że zjeżdżając z wyspy ronda, bez względu na to, czy jedzie na wprost, czy skręca, ma pierwszeństwo poruszania się.

Dla wielu kierowców taka sytuacja jest niejasna i mając zielone światło, zapominają, że mają obowiązek zatrzymania się przed zjeżdżającym tramwajem i pewnie jedzie naprzód. Niestety w takich okolicznościach dość często dochodzi do kolizji drogowych.

Często centralnie na wyspie na rondzie jest ustawiona specjalna sygnalizacja świetlna dla tramwajów, w skrócie STK. Pokazują się na niej pozioma i pionowa kreska. Sygnał poziomej kreski zakazuje motorniczemu tramwaju jazdy, np. zjazdu z ronda, pionowej zaś zezwala na dalszą jazdę bez zatrzymywania się.

W takiej sytuacji, gdy tramwaj się zatrzyma, kierowcy mogą jechać. Niestety sygnały STK są widoczne tylko dla motorniczych, wobec tego wielu kierowców niejako przezornie zatrzymuje się, blokując tym samym ruch na jezdni.

Tramwaj i samochód na prostej drodze – jak go wyprzedzić?

Zdarza się, że tory tramwajowe przebiegają na jezdni, dzieląc tym samym ulicę z innymi pojazdami. Warto wiedzieć, w jaki sposób można wyprzedzić tramwaj i kiedy jest to możliwe. 

Prawo o ruchu drogowym mówi o tym wprost: „Pojazd szynowy może być wyprzedzany tylko z prawej strony, chyba że położenie torów uniemożliwia takie wyprzedzanie lub wyprzedzanie odbywa się na jezdni jednokierunkowej”.  Niemożliwe jest też wyprzedzanie tramwaju, jeśli na środku jezdni pomiędzy torami znajduje się podwójna linia ciągła. 

W sytuacji, gdy tory tramwajowe stanowią część jezdni, kierowcy mają obowiązek ustąpić miejsca nadjeżdżającemu pojazdowi szynowemu. 

Na przykład, kiedy na drodze dwupasmowej jeden z pasów jest także torowiskiem, kierowca, widząc nadjeżdżający z tyłu tramwaj, powinien zjechać na sąsiedni pas.

Niezwykłą ostrożność kierowcy muszą też zachować, gdy przystanek tramwajowy znajduje się przy drodze, a pasażerowie wysiadają bezpośrednio na jezdnię. Miejsce przeznaczone dla wysiadających i wsiadających pasażerów jest oznakowane specjalnymi liniami na jezdni. W takim wypadku kierowcy, widząc zatrzymujący się tramwaj, muszą zatrzymać się przed wyznaczoną linią i umożliwić pasażerom swobodne przejście na chodnik lub do pojazdu szynowego. Wraz z odjeżdżającym tramwajem może ruszyć również reszta pojazdów.

Najczęstsze wypadki na drodze z udziałem tramwajów

Do wypadków na drodze dochodzi poprzez nieuwagę kierowców bądź niezrozumienie przepisów.

Najczęściej kierowcy, przejeżdżając przez torowisko, zapominają, że prawie w każdej sytuacji tramwaj ma pierwszeństwo. Do tego zdarza się, że za jednym tramwajem jedzie kolejny. Wypadki wjechania pod tramwaj zazwyczaj zdarzają się, gdy na skrzyżowaniu skręcający pojazd nie ustąpi pierwszeństwa tramwajowi. Gdy zapala się zielone światło, kierowcy odruchowo ruszają, często dopiero po chwili orientując się, że w ich kierunku jedzie tramwaj. Nie zawsze zdąży się on zatrzymać, a kierowca auta zjechać z torowiska. 

Warto zapamiętać, że przy dozwolonej prędkości w ruchu miejskim 50 km/h samochód wyhamuje po 30 metrach, natomiast tramwaj dopiero po 70 metrach.

Do wypadków dochodzi również przy przystankach tramwajowych, które znajdują się przy jezdni. Kierowcy często przyspieszają, chcąc wyprzedzić tramwaj,  a pasażerowie, widząc, że on nadjeżdża, wychodzą na jezdnię – chwila nieuwagi i wypadek gotowy.

W wielu miastach w Polsce komunikacja miejska w postaci tramwajów jest niezwykle szybka i popularna. Tramwaj nie stoi w korkach, rzadko się psuje. Jednak nadal wielu kierowców ma problemy z ustaleniem, kiedy tramwaj ma pierwszeństwo. W związku z tym dochodzi do wypadków z udziałem kierowców i pieszych. Gdy wykupujemy ubezpieczenie OC, warto wziąć pod rozwagę dokupienie dobrowolnego ubezpieczenia NNW. Trzeba pamiętać, że leczenie i rehabilitacja po wypadku mogą być długie oraz kosztowne. Ubezpieczyciel pokryje wtedy te koszty, pozwalając również zabezpieczyć finansowo rodzinę w przypadku śmierci ubezpieczonego w wypadku komunikacyjnym. Można też liczyć na odszkodowanie z tytuł niezdolności do pracy. Ważne jest, że ochronie podlegają oprócz kierowcy, także pasażerowie pojazdu.