Jak wpływa rozkład mas w aucie na jego prowadzenie?

Rozkład masy pojazdu to coś, na co wielu kierowców nie zwraca uwagi. Pakujemy się w sposób niedbały, lekceważąc fizykę, która później zgodnie ze swoimi prawami może nam płatać figle w trakcie jazdy. Co trzeba wiedzieć o rozłożeniu masy w samochodzie?

Przede wszystkim należy pamiętać, że nie ma uniwersalnego przepisu na idealny rozkład mas. Czynników jest na tyle dużo, że niezbędne jest szukanie kompromisów. Problemem jest tu sama różnorodność typów rozkładu masy. Najczęściej omawiany i podawany przez producentów to wzdłużny. W uproszczeniu mówiąc, to on określa jak duża część masy obciąża oś przednią, a jaka oś tylną. Wyróżniamy także rozkład poprzeczny, pionowy i diagonalny.

Które z nich są najistotniejsze dla kierowcy? Każdy z nich ma duże znaczenie dla prowadzenia pojazdu. Jednak są dwa, na które najłatwiej wpływać i najbardziej odczujemy różnice w ich zmianach.

Rozkład pionowy to bardziej precyzyjnie ujmując wysokość położenia środka ciężkości pojazdu. Od niego zależy stabilność pojazdu, przede wszystkim w trakcie jazdy po łuku. Im wyżej położony jest środek ciężkości w samochodzie, tym większe tendencje do wychylania na boki ma nadwozie. Może się to okazać krytyczne dla stabilności w sytuacji przypominającej test łosia. Jeżeli gwałtownie kilka razy w krótkich odstępach czasowych zmieniamy kierunek jazdy, karoserię łatwo jest rozkołysać, co może skutkować nawet przewróceniem auta na bok.

Jak tego uniknąć? Należy starać się ograniczać pakowanie bagaży na dach. Jeśli nie ma takiej konieczności, umieszczajmy możliwie dużą liczbę przedmiotów wewnątrz samochodu, najlepiej w bagażniku. Jeśli już jesteśmy zmuszeni do przeniesienia części zabieranych ze sobą rzeczy na dach, należy wybrać te, które ważą najmniej, a najcięższe umiejscowić jak najniżej. Wtedy środek ciężkości samochodu podniesie się jedynie nieznacznie. Warto o tym pamiętać nawet pakując bagaże wyłącznie do standardowego bagażnika. Lżejsze rzeczy najlepiej umiejscowić na samej górze, a najcięższe na dole.

Drugim istotnym dla kierowcy typem rozkładu masy jest rozkład wzdłużny. Tutaj problem stwarzają nam już sami producenci. Większość samochodów, którymi jeździmy na co dzień ma silnik z przodu oraz napędzane przednie koła. To złe zestawienie z prostego powodu: po pierwsze wyraźnie bardziej obciążony jest front auta, dlatego przy przyspieszaniu ma on tendencje do odpychania się od ziemi przez dociążenie tylnej osi, co powoduje utratę przyczepności, a po drugie jest złotym przepisem na podsterowność, czyli niepożądane wyjeżdżanie przodu auta na zewnętrzną stronę zakrętu.

Obciążając taki samochód powinniśmy pamiętać, by przenieść możliwie duży procent masy na tylną oś. Wtedy auto stanie się bardziej neutralne podczas jazdy po łuku. Jednocześnie jeśli napędzaną mamy oś tylną nie wolno przesadzić z ładowaniem najcięższych rzeczy w tylnej części. Tutaj jest trudniej mądrze rozłożyć przedmioty w aucie, jednak dostajemy lepszy materiał do pracy na początku – samochód już na wstępie lepiej wyważony.

Warto wiedzieć, że dla kinematyki pojazdu istotne są nie tylko proporcje rozłożenia masy w relacji przód-tył, ale także promień na jakim się ona znajduje. Ma to wpływ na zwrotność pojazdu. Ta sama masa rozłożona w tych samych proporcjach, ale bliżej środka masy samochodu będzie bardziej korzystna dla szybkich zmian kierunku ruchu. Skupioną masę jest łatwiej obrócić, bo jej moment bezwładności jest mniejszy, niż w przypadku tej samej masy rozłożonej na większym promieniu. Dlatego jeśli przewozimy coś samochodem z dużą przestrzenią ładunkową, bądź decydujemy się na zabranie rzeczy na dachu, warto osiągnąć kompromis między przesunięciem rozkładu w odpowiednią stronę w relacji przód-tył i skupieniu masy blisko potencjalnego środka obrotu pojazdu.

Jedna odpowiedź do “Jak wpływa rozkład mas w aucie na jego prowadzenie?”

  1. fczort napisał(a):

    temat jest ciekawy a artykuł napisany jest w prosty i zrozumiały sposób. do pełni szczęścia brakuje mi tylko obrazków z zaznaczeniem jak masa pojazdu w odpowiednim „przekroju” huśta autem ;]

Tagi: bagaż, bezpieczeństwo, masa, masa bagaż, pakowanie samochodu, rozkład mas