Dotychczas kupowanie samochodu używanego było stresującym zadaniem. Łatwo było natknąć się na pojazd z zafałszowaną historią, przeszłością powypadkową czy też – co chyba najgorsze – kradziony egzemplarz. Na szczęście Ministerstwo Cyfryzacji zauważyło problem i przygotowało wspaniałe narzędzie dla kupujących, dzięki któremu każdy będzie wiedział jak sprawdzić przebieg auta, jego historię oraz legalność pochodzenia. 

Dlaczego sprzedający ingerują we wskazania licznika?

Zakup samochodu to nie lada wyzwanie. Poza znalezieniem odpowiedniego modelu auta w dość dobrym stanie technicznym, kupujący może martwić się o to czy nie trafi na nieuczciwego handlarza, kradziony egzemplarz czy ukryte usterki. Prawdziwą zmorą są również sytuacje „przekręcania licznika”. To Polsce dość częsty proceder wynikający niestety poniekąd z popytu. Kupujący szukają bowiem samochodów o niskich przebiegach, bo to może świadczyć o lepszym stanie technicznym auta, a niekiedy wpływa na wysokość składek OC. Ale samochód  wypadkową historią i zafałszowanym przebiegiem stanowi zwiększone ryzyko dla nabywcy, które bezpośrednio wpływa na jego funkcjonalność, trwałość, a nawet na bezpieczeństwo na drogach. Co z praktykami tego typu robi państwo? Jak sprawdzić przebieg auta?

Jak wykryć sfałszowany przebieg samochodu?

Choć ciężko udowodnić, że licznik w samochodzie nie wskazuje prawdziwych wartości, to istnieje kilka elementów, które powinny zapalić lampkę alarmową w głowie kupujących. Co to takiego? 

  1. Porównanie wskazania licznika pojazdu z informacjami pochodzącymi z dokumentów serwisowych i przeglądów. 
  2. Zużycie pojazdu – warto sprawdzić hamulce, opony, zbadać potencjalne rozbieżności w zakresie wskazań na liczniku przebiegu pojazdu. Na przykład auto z przebiegiem poniżej 20 tysięcy kilometrów powinno mieć cały czas oryginalne opony w całkiem niezłym stanie. 
  3. Jeśli samochód ma tradycyjny, mechaniczny licznik przebiegu pomóc może sprawdzenie, czy cyfry są ułożone równo w rzędzie i czy są czytelne – zniszczone cyfry często są oznaką oszustwa.
  4. Warto zapoznać się z liczbą właścicieli samochodu – im ich więcej tym wskazanie licznika powinno być wyższa. Niski przebieg przy dużej liczbie właścicieli w przeszłości jest raczej niemożliwy. 
  5. Uszkodzenia deski rozdzielczej – jeśli deska rozdzielcza w samochodzie posiada nieoryginalne wkręty, zarysowania lub pęknięcia w okolicy licznika może być to oznaką prób ingerencji w jego wskazania. 

Wymienione sposoby to jednak hipotezy, które niekiedy ciężko udowodnić i jednoznacznie wskazać werdykt – licznik kręcony czy nie. Jak więc sprawdzić przebieg auta, by być pewnym jego wiarygodności?

Jak sprawdzić przebieg auta po VIN?

Do 2017 roku większość kierowców skazanych była na wiarę w słowa zbywców używanych samochodów. Nie wszyscy potrafili stwierdzić, czy podawany przez nich przebieg auta faktycznie jest prawdziwy i często można było spotkać się z pytaniem „jak sprawdzić przebieg auta”. Dzięki zmianom przepisów i wprowadzeniu specjalnego systemu przez Ministerstwo Cyfryzacji, od połowy grudnia 2017 roku można już łatwo, bezpłatnie sprawdzić historię pojazdu przeznaczonego na sprzedaż. Wystarczy być w posiadaniu daty pierwszej rejestracji, numeru rejestracyjnego pojazdu oraz jego indywidualnego kodu VIN. Ten ostatni jest inny dla każdego samochodu, a sprzedawca, jeśli nie ma nic do ukrycia, powinien bez problemu się nim podzielić. Numer VIN jest numerem, który składa się trzech części. Trzy początkowe znaki to WMI stanowiący światowy kod producenta. Kolejne sześć znaków to VDS, który określa główne cechy pojazdu, np. rodzaj nadwozia. Ostatnie osiem znaków to VIS, zawierający informację na temat miejsca i daty produkcji konkretnego egzemplarza samochodu. Co istotne cztery ostatnie znaki numeru VIS powinny być cyframi. Numer VIN może składać się wyłącznie z cyfr arabskich oraz następujących wielkich liter alfabetu łacińskiego: A, B, C, D, E, F, G, H, J, K, L, M, N, P, R, S, T, U, V, W, X, Y, Z. Nie powinno się używać liter: I,O,Q. Jak sprawdzić przebieg auta znając numer VIN? Na stronie historiapojazdu.gov.pl po wpisaniu w wyszukiwarkę odpowiednich danych sprawdzimy stan licznika pojazdu podczas ostatniego badania technicznego, otrzymamy też informację o ubezpieczeniu OC i liczbie poprzednich właścicieli, a także tym, czy samochód figuruje na liście skradzionych aut. W zakładce „dane zagraniczne” znaleźć można dane na temat ewentualnego złomowania, wypadkach, uszkodzeniach, wykorzystywania samochodu jako taksówki czy też przekręconym liczniku. Dane do tej ostatniej kategorii zbierane są od 2014 roku. Jak sprawdzić przebieg auta z polski lub innych krajów? Dotychczas zbierane i wprowadzane do systemu dane, które znaleźć można na stronie historiapojazdu.gov.pl dotyczą 4,5 miliona aut z 21 krajów, w tym Belgii, Francji, Holandii, Szwecji czy nawet Stanów Zjednoczonych i Kanady. 

Skąd pochodzą dane sprawdzonych samochodów?

Wiedząc już jak sprawdzić przebieg auta, niektórzy mogą zastanawiać się, skąd Ministerstwo Cyfryzacji posiada niezbędne dane samochodów. Otóż pochodzą one z Centralnej Ewidencji Pojazdów, czyli rejestru prowadzony przez Ministra Cyfryzacji na podstawie przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym. Dane te są przekazywane do ewidencji od 2004 r. przez kilka tysięcy niezależnych od Ministra Cyfryzacji podmiotów, korzystających z różnych narzędzi teleinformatycznych. Choć może to prowadzić do chaosu i powodować niezgodności danych, to ministerstwo prowadzi prace nad usunięciem możliwych niezgodności danych. Dane dotyczące samochodów z zagranicy pochodzą z systemu zewnętrznego i opierają się na danych uzyskiwanych przez ten system z terenu danego państwa.  

Pamiętajmy, że wygenerowane w systemie informacje nie powinny być jedynym kryterium decyzji o zakupie pojazdu, jednak zawsze warto brać je pod uwagę – mogą bowiem znacząco pomóc kupującemu w ocenie oferty. Uruchomienie systemu historiapojazdu.gov.pl to jeden z kroków w celu ukrócenia zjawiska zmniejszania przebiegu pojazdów w celu sprzedaży ich w wyższej cenie. Rząd pracuje nad kolejnymi rozwiązaniami, a jednym z nich ma być kara pozbawienia wolności sięgająca 5 lat dla osób ingerujących w przebieg wyświetlany na zegarach.

Inne narzędzia kontroli przebiegu samochodu

Możliwość znalezienia danych o przebiegu samochodu za darmo to nie wszystko. W ramach walki z nieuczciwymi praktykami „cofania liczników”, 1.01.2020 roku wszedł w życie przepis mówiący o tym, że każdy kierowca zobowiązany jest do  umożliwienia policjantowi zajrzenie do samochodu i spisanie stanu licznika. Odczytaną wartość policjant wprowadza do systemu, uszczelniając w ten sposób ewentualne luki systemu. Pamiętać także należy, że zgodnie z obowiązującymi przepisami stacje kontroli pojazdów są zobowiązane do przekazywania do Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców stanu licznika pojazdu podczas przeprowadzanego przeglądu technicznego pojazdu. Jak sprawdzić przebieg auta po przeglądzie? Wystarczy ponownie wprowadzić niezbędne informacje na stronie  historiapojazdu.gov.pl po wizycie w stacji kontroli pojazdów. Aktualne dane powinny pojawić się maksymalnie parę dni po przeglądzie. 

System walki z nieuczciwymi praktykami ingerencji w przebieg pojazdu wiąże się również ze wprowadzeniem w maju 2019 roku przepisów regulujących kary za jakąkolwiek ingerencję we wskazania stanu licznika. Kary dotyczą także manipulacji przy prawidłowym pomiarze wskazań – grozi za to od trzech miesięcy do kilku lat więzienia. Dlatego też zastanawiając się jak sprawdzić przebieg auta warto wziąć pod uwagę, że skala nielegalnych praktyk może w bliskiej przyszłości znacząco się zmniejszyć, co z pewnością będzie na rękę potencjalnym nabywcom używanych samochodów.