jak-dziala-turbosprezarka

Turbina samochodowa jest jednym z najtrwalszych i najsolidniejszych elementów wyposażenia w aucie. To nie tylko trend, który pojawił się w środowisku motoryzacji, gdyż jest niezwykle ceniona z powodu swojej funkcjonalności. Wpływa na znaczną poprawę dynamiki silnika i ma jeszcze mnóstwo innych zalet. Co więc warto wiedzieć o turbosprężarce, jej budowie i zasadach działania?

Turbosprężarka – budowa i zasady działania

Turbosprężarka, czyli wirnikowa maszyna, składa się z turbiny samochodowej i sprężarki. Osadzone na jednym wale służą do doładowania silnika spalinowego. Sprężone powietrze ze sprężarki zasila silnik, co przekłada się na wzrost mocy w cylindrze. Turbina w samochodzie należy do tak zwanej gorącej części, a sprężarka zimnej.

Do elementów turbosprężarki należą przede wszystkim:

·   wirnik turbiny i sprężarki,

·   kadłub sprężarki i turbiny,

·   kadłub środkowy,

·   łożysko oporowe i ślizgowe,

·   kanały olejowe,

·   wałek turbosprężarki,

·   pierścienie uszczelniające.

Jak działa turbodoładowanie? Otóż do napędu wirnika turbiny jest kierowana energia spalin, która napędza wirnik sprężarki. Obydwa elementy są osadzone na tym samym wałku. Należy do zespołu wirującego, tak samo jak wirnik turbiny w samochodzie i wirnik kompresora. Obydwa wirniki obracają się w kadłubach. Zespół wirujący jest utrzymywany w korpusie centralnym z pomocą łożysk ślizgowych i łożyska oporowego.

Przez środek tego korpusu jest prowadzony kanałami olej z układu smarowania silnika. Na dwóch końcach zespołu są umiejscowione pierścienie uszczelniające. To one chronią przed wydostaniem się oleju poza wirniki. Następnie wirnik sprężarki kieruje dawkę powietrza do komory spalania silnika. Przekłada się to na wzrost spalania paliwa i zwiększenie mocy. Przy tym obniżają się toksyczne substancje zawarte w spalinach.

Jakie są rodzaje turbosprężarek?

Obecnie można wyróżnić kilka rodzajów turbosprężarek. Jedną z najpopularniejszych jest wersja standardowa, zwana free float. Znajduje się w większości silników benzynowych, także w maszynach rolniczych i pojazdach ciężarowych. Jako że nie jest wyposażona w zawór sterujący, spaliny opuszczają silnik bezpośrednio na koło turbiny. Turbosprężarka działa dzięki gazom wydechowym.

Coraz popularniejsza staje się turbosprężarka hybrydowa, czyli połączenie dwóch turbosprężarek o różnych rozmiarach. Strona zimna pochodzi z większej turbiny, a gorąca z mniejszej. Większy wirnik zapewnia dodatkowe źródło mocy, a urządzenie jest wydajniejsze. Dlatego takie turbosprężarki wiodą prym w autach wyczynowych.

Kolejnym rodzajem turbosprężarki jest twin scroll z dwoma stożkowatymi kanałami. Każdy z nich obsługuje inna para cylindrów. Zwiększa to prędkość strumieni gazów, a reakcja na gaz jest szybsza. Wśród turbin do samochodu wyróżniamy jeszcze wastegage i VTG. Ta pierwsza jest złożona z pneumatycznego aktywatora połączonego z klapą upustową zamontowaną w korpusie turbiny. VTG zaś często stosuje się w silnikach diesla, a wyróżnia ją osadzony na wałku turbiny pierścień o ruchu kątowym z zamontowanymi ruchomymi łopatkami.

Jakie usterki turbiny w samochodzie występują najczęściej?

W teorii turbosprężarka ma wystarczyć na całe „życie” silnika. Jednak w praktyce rzadko tak jest. Turbina samochodowa często zużywa się wcześniej z powodu błędów konstrukcyjnych, jednak to niejedyna przyczyna. Druga to z reguły niewłaściwy sposób jej eksploatacji. Jakie awarie w niej występują?

  • Uszkodzenie wirnika – gdy do turbiny samochodowej trafi obce ciało, wirnik ulega uszkodzeniu. Pogięte łopatki nie wytwarzają odpowiedniego ciśnienia i wpływają na szybsze zużycie łożysk.
  • Wycieki oleju – jeśli do układu wydechowego i dolotowego dostanie się zbyt dużo oleju, w efekcie dojdzie do usterki turbosprężarki. W tym przypadku niezbędna jest naprawa lub wymiana.
  • Brak smarowania – jeśli ciśnienie oleju jest zbyt niskie lub nie ma odpowiedniego smarowania, zwiększa się tarcie między osią wirnika a łożyskiem. Powoduje to zużycie łożysk i przegrzanie osi, co może skutkować jej pęknięciem.
  • Braki sterowania – przez korozję lub wewnętrzne uszkodzenie podciśnieniowego siłownika, przestaje on zapewniać odpowiednie wychylenie łopatek, to wtedy turbosprężarka zaczyna się psuć.

Uszkodzenie turbosprężarki nierzadko jest powodem wypadku lub awarii na środku drogi. Dlatego warto wykupić ubezpieczenie assistance. Zapewnia ono szybką pomoc w wielu trudnych sytuacjach, które mogą Cię spotkać na drodze, jak awaria, wypadek czy kradzież samochodu. To dobre zabezpieczenie, tym bardziej że usługa jest aktywna nie tylko w Polsce, lecz także poza granicami kraju. Co istotne, ubezpieczyciel organizuje nawet pojazd zastępczy, opłaca nocleg, a w razie konieczności – przewóz medyczny i hospitalizację.

Naprawa czy regeneracja turbosprężarki samochodowej?

To kluczowe pytanie, które zadaje sobie wielu kierowców. By określić, czy turbina wymaga regeneracji, czy naprawy, należy ją oddać do profesjonalnego warsztatu. Tam fachowcy przeprowadzają oględziny – dokładnie sprawdzają stan techniczny, w jakim znajduje się sprzęt. Naprawa wiąże się z reguły z gwarancją na 2 miesiące i opłatą ponad 1000 zł. Natomiast koszt związany z regeneracją zależy od indywidualnego stanu turbosprężarki. Zazwyczaj kwota wynosi od 700 zł i jest tańsza od naprawy.