zdziwiona kobieta za kierownicą auta

Ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej (OC) jest w naszym kraju obowiązkowe, co dotyczy m.in. posiadaczy pojazdów mechanicznych. A jak to zwykle bywa z obowiązkami, ich niewykonanie podlega karom – co zatem oznacza brak ciągłości OC i ile może Cię kosztować?

Ubezpieczenie OC samochodu od podstaw

Ubezpieczenie OC jest istotne w przypadku, gdy spowodujemy kraksę czy wypadek. Chroni nas wtedy przed poniesieniem kosztów związanych z naprawieniem wyrządzonych szkód (zarówno materialnych, jak i osobowych). Co ważne – owszem, chroni nas, ponieważ wtedy owe koszty bierze na siebie ubezpieczyciel, wypłacając poszkodowanym odszkodowanie.

Obowiązek wykupienia polisy OC nakłada na kierowców pojazdów mechanicznych ustawa z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych. Określa ona także dwa inne przypadki, w których ubezpieczenie OC jest konieczne. Poza wspomnianą ustawą są też inne, które regulują kwestie ubezpieczeń obowiązkowych, np. związanych z wykonywaniem danego zawodu.


Zniżka -15%

Oblicz składkę ubezpieczenia OC


Brak ciągłości OC – jaka czeka mnie kara?

„Zapomniałem zapłacić ubezpieczenie OC!” – niestety, niezależnie od przyczyny, z powodu której OC straciło swoją ciągłość, nawet jeden dzień wiąże się z karą. Wciąż zdarza się, że niektórzy kierowcy uchylają się od kupna polisy i ryzykują, że nie zostaną na tym złapani. Powszechną wiedzą jest to, że posiadanie ważnego OC może podczas rutynowej kontroli sprawdzić np. policja czy straż graniczna. Należy jednak pamiętać, że może zrobić to także Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny, który operuje własnymi narzędziami mogącymi typować nieubezpieczone auta. 

UFG przeprowadza kontrole wirtualne poprzez automatyczne przeszukiwanie bazy ubezpieczonych pojazdów. System sprawdza tam m.in. informacje dotyczące sprzedanych polis, zgłoszone szkody i wypłacone odszkodowania. Jeśli po dodatkowych weryfikacjach okaże się, że z dużym prawdopodobieństwem dany pojazd faktycznie nie jest ubezpieczony, UFG wysyła do właściciela prośbę o udokumentowanie ważności OC (potwierdzenie jego posiadania w danym okresie) lub przedstawienie dokumentu, na podstawie którego stwierdzona jest wcześniejsza sprzedaż pojazdu. Następnie UFG może nałożyć karę i wezwać do jej zapłaty, od czego przysługuje nam odwołanie. 

Kara za brak OC? Nie zgadzam się!

Jeśli uważasz, że niesłusznie wezwano Cię do zapłaty za brak ciągłości OC, masz 30 dni na przesłanie wspomnianego odwołania (na adres mailowy, tradycyjny lub możesz zanieść je osobiście). Możliwe jest zmniejszenie kary finansowej nałożonej na właściciela auta, całkowite anulowanie kary, przesunięcie terminu jej płatności lub rozłożenie na raty. W jakich przypadkach odwołanie jest zasadne?

  • Jeśli posiadałeś ważne OC w okresie wskazanym w wezwaniu i dostałeś je w wyniku błędu informacyjnego. W ciągu 30 dni musisz przedstawić na to dowód.
  • Jeśli samochód, o którym mowa w wezwaniu, został sprzedany lub skradziony. Analogicznie do poprzedniej sytuacji – w ciągu 30 dni musisz przedstawić dowód.

Czy karę za brak ciągłości OC można umorzyć? Owszem, chociaż to sytuacje bardzo rzadkie. Ustawa mówi o tym, że można karę za brak OC anulować lub rozłożyć na raty w przypadku, gdy sytuacja materialna właściciela pojazdu, który nie posiadał odpowiedniego ubezpieczenia, jest wyjątkowo trudna. 

Co zaś w przypadku, gdy kara za brak ciągłości OC zostanie nałożona, a kierowca uchyla się od jej zapłacenia? Cóż, rozpoczyna się wtedy administracyjne postępowanie egzekucyjne, w czym bierze udział urząd skarbowy. Nie zadziała też ignorowanie pism od UFG, ponieważ ich nieodbieranie nie sprawi, że stracą swoją moc prawną. Uznaje się je za dostarczone po tym, gdy minie 14 dni od pierwszego pozostawionego awizo. 

Czy brak ciągłości OC wpływa na poszkodowanych w wypadku?

Wspomniany już Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny stoi na straży tego, by osoby poszkodowane mogły czuć się zabezpieczone. Jeśli sprawca wypadku nie posiada ważnego OC, to właśnie UFG przejmie koszty, które de facto powinien ponieść ów sprawca (gdyby miał wykupioną polisę). Warto jednak pamiętać, że następnie UFG zwraca się do sprawcy wypadku o zwrot wypłaconej kwoty – nie jest więc tak, że da się uniknąć płatności.

Co więcej, osoby nieopłacające OC szkodzą nie tylko sobie, ryzykując wysokie kary lub odszkodowania, lecz także innym kierowcom. Niepłacenie składek oddziałuje bowiem na ich generalne podwyżki na rynku – skutki niepłacenia przez dane osoby odbijają się więc de facto na tych, którzy prawidłowo wypełniają swój obowiązek. A co ważne, jak wskazują dane, w 2019 roku za brak ważnego OC ukarano w naszym kraju około 127 tys. kierowców.

Dlaczego zdarza się, że mamy nieopłacone OC?

Bardzo często brak opłaconego OC wynika z nieznajomości przepisów lub po prostu przeoczenia terminu płatności odpowiedniej składki. Jakie są potencjalne sytuacje, w których szczególnie należy zachować czujność?

  • Jeśli jesteś nowym właścicielem używanego auta i korzystasz z ubezpieczenia OC przejętego od poprzedniego właściciela, pamiętaj, że polisa nie zostanie przedłużona automatycznie. Przed jej zakończeniem należy samemu zadbać o wykupienie nowego ubezpieczenia (u tego samego towarzystwa ubezpieczeniowego, w którym auto było ubezpieczone dotąd, lub u innego – zależy to od Ciebie).
  • Należy pamiętać, że ochrona ubezpieczeniowa zaczyna działać nie tyle w momencie podpisania umowy, lecz z chwilą opłacenia odpowiedniej składki lub jej pierwszej raty. Jeśli nie została przez Ciebie zapłacona, nie masz ważnego OC.
  • Wykupiłeś OC na raty? Wszystkie muszą być opłacone w terminie. Jeśli nie zostaną, ochrona wygasa, a Ty nieświadomie możesz zostać bez OC.
  • Jeśli lada moment planujesz sprzedać samochód i masz poczucie, że nie opłaca Ci się inwestować już w OC, również możesz narazić się na karę. Twoje auto musi posiadać ważne ubezpieczenie OC aż do momentu sprzedaży, o którym to fakcie powinieneś następnie poinformować towarzystwo ubezpieczeniowe.
  • Podobnie jest w przypadku wyrejestrowania samochodu – musisz pamiętać o ważnym OC aż do ostatniej chwili.
  • Zdarza się, że posiadacze pojazdów wypowiadają umowę jednemu ubezpieczycielowi i nie wykupują od razu nowej polisy u innego – siłą rzeczy mamy wtedy brak ciągłości OC.
  • Jeśli Twój samochód tylko stoi w garażu – co więcej – jest do tego niesprawny, możesz mieć poczucie, że przecież nie potrzebujesz OC. Błąd! Nawet wtedy OC jest wymagane, ponieważ dotyczy wszystkich zarejestrowanych aut, bez względu na sposób ich użytkowania czy poziom sprawności. 

Kara za brak OC – ile trzeba zapłacić?

Kary za brak ważnego OC ulegają zmianom niemal z roku na rok. Dlaczego? Ponieważ jednym z czynników wpływających na ich wysokość jest minimalne wynagrodzenie, jakie ustala rząd na konkretny rok. Co ważne, nawet jeśli dany kierowca nie wykupował OC przez kilka lat, nie ma czegoś takiego, jak sumowanie kar – zakładając, że brak OC został wykryty dopiero w 2020 roku, chociaż dany samochód nie był objęty polisą od 2017, właściciel auta zapłaci karę dotyczącą tylko 2020 roku, odpowiadającą sumie, jaka jest ustalona w przypadku nieposiadania OC przez okres powyżej 14 dni. 

Płaca minimalna w danym roku jest jednak tylko jednym z trzech czynników, które wpływają na wysokość kar za brak OC – podsumowując, zależą one od:

  • wspomnianej płacy minimalnej w danym roku;
  • okresu, w jakim dane auto pozostawało bez ważnego OC (w przytoczonym wyżej przypadku było to ponad 14 dni);
  • rodzaju pojazdu – mamy trzy kategorie: samochody osobowe, ciężarowe i inne pojazdy (motocykl, motorower).

Skąd wspomniana już kilka razy granica 14 dni? Wytyczne dotyczące wysokości kar podzielono na trzy okresy.

  • Brak ciągłości OC przez maksymalnie 3 dni – opłata w wysokości 20% pełnej kary;
  • od 4 do 14 dni – opłata w wysokości 50% pełnej kary;
  • 14 dni i więcej (bez górnej granicy) – 100% kary.

Przykładowo w 2021 roku kara za brak ciągłości OC dla samochodu osobowego osiąga następujące progi: 

  • do 3 dni braku OC – 1120 zł,
  • od 4 do 14 dni – 2800 zł,
  • 14 dni i więcej – 5600 zł.

Najwięcej zapłacą właściciele samochodów ciężarowych, ponieważ w ich przypadku pełna kwota kary w 2021 roku wynosi 8400 zł. Najmniej zaś posiadacze np. motocykli – pełna kara to 930 zł. 

Warto przy tym zaznaczyć, że od 2021 roku obserwujemy podwyżkę kar, ponieważ wzrosła kwota płacy minimalnej – z 2600 zł do 2800 zł brutto. Maksymalna kara dla posiadaczy aut osobowych wzrosła w porównaniu z 2020 rokiem o 400 zł.

„Zapomniałem opłacić OC!” – co jeszcze warto wiedzieć?

  • Warto pamiętać, że jeśli za poprzedni rok masz opłaconą całą polisę, nastąpi jej automatyczne odnowienie i ochrona będzie ważna dalej. Ubezpieczyciel będzie jednak przypominał Ci o płatności i będziesz musiał ją jak najszybciej uregulować.
  • Jeżeli dojdzie do wypadku i okaże się, że samochód nie miał ważnego OC, odpowiedzialność może ponieść nie tylko jego właściciel, lecz także osoba prowadząca pojazd, która spowodowała kolizję (jeśli np. był on w tym momencie pożyczony).
  • Brak ciągłości OC może negatywnie wpłynąć na ewentualne zniżki u niektórych ubezpieczycieli.
  • Jak wiele osób jeździ w naszym kraju bez ważnego OC? Warto spojrzeć na dane – w 2019 roku do UFG wpłynęło ponad 393 mln zł właśnie z tytułu braku OC.
  • Koszt polisy OC wynosi zwykle kilkaset zł za rok. Warto też pamiętać, że wiele towarzystw ubezpieczeniowych oferuje zniżki w przypadku zakupu polisy online.